ARIH
DERS
OTU
Azınlıklar Tarafindan Kurulan Cemiyetler
a. Mavri Mira (Kara Gün) Cemiyeti
MİLLİ MÜCADELE HAZIRLIK DÖNEMİ
İstanbul'da Patrikhane'ye bağlı olarak kuruldu. Emirlerini Yunanistan'dan alıyordu. Amacı büyük Yunanistan'ı
kurmak ve Bizans İmparatorluğu'nu yeniden canlandırmaktı. Bu amaçla Rum okulları, kiliseleri, Yunan Kızılhaçl
ve Göçmenler Bürosu cemiyete destek veriyordu.
b. Etnik-i Eterya Cemiyeti
Yunanistan'dan Anadolu'ya Rum göçmen getirmek, Anadolu'da Rumların yaşadığı bütün toprakların
Yunanistan'a katılmasını sağlamak ve Bizans İmparatorluğu'nu yeniden kurmak amacındaydılar. Mavri Mira ve
Pontus Rum Cemiyeti ile ortak çalışmaları vardır.
c. Pontus Meselesi
1904'te Merzifon Amerikan Koleji'nde kurulan Pontus Cemiyetinin amacı Karadeniz Bölgesi'nde (İnebolu'dan
Batum'a kadar) bir Pontus Devleti kurmaktı. Heyet veya cemiyet adı altında siyasi faaliyet yürüttüğünü belirtse
de cemiyet, zamanla çetecilik; soygun, cinayet gibi olaylara karıştı.
Karadeniz Bölgesi'ndeki kiliseler ve Rum okulları, cemiyet üyelerinin toplanma yeri ve silah deposu hâline
geldi.
Amasya Metropoliti Germanos ile Trabzon Metropoliti Hrisantos, çetelere cesaret verip Pontus Devleti'nin
kurulması düşüncesini uluslararası kuruluşlar önünde savundular.
Millî Mücadele'nin başlangıcında, Pontus çeteleri ile savaşacak yeterli kuvvet olmadığından bu çetelerin
üzerlerine yeteri kadar gidilemedi. BMM Hükûmeti ancak 9 Aralık 192ffde "Merkez Ordusu" adı altında yeni
ordu kurduktan sonra, Pontus çetelerine karşı etkili bir mücadeleye girebildi.
d. Kordos — Göçmenler
e. Yunan Kızılhaç'
f. Ermeni Hıncak Komitası
Ermeni Patriği Zaven Efendi tarafından 1877'de kuruldu. Amacı Çukurova ve Doğu Anadolu'da bir Ermeni Dev-
'eti kurmaktı. Mavri Mira Cemiyeti ile iş birliği yapıyordu. Ayrıca Taşnak Cemiyeti ve Ermeni İntikam Alayı da
bağımsız bir Ermeni Devleti için çalışıyordu.
g. Alyans İsrailit ve Makabi Cemiyetleri:
Bu cemiyetlerin amacı Filistin'de İsrail Devleti'nin kurulmasını sağlamaktı. Osmanlı Devleti'nde yaşayan Yahu-
dilerin ticari çıkarlan için uğraşmıştır.
Millî Varlığa Düşman Cemiyetler
Milfivarlığa düşman cemiyetlerin çoğu İtilaf Devletleri'nin, özellikle de İngilizlerin desteğiyle kurulmuş ve yön-
lendirilmişlerdir. Bu cemiyetler, halkın gücüne dayanarak bağımsızlığın sağlanabileceğine inanmadıkları için
İstanbul Hükûmeti'nin politikalarını desteklemişler ya da güçlü bir devletin manda ve himayesini istemişlerdir.
Bu cemiyetlerin faaliyetleri millî birliği bozucu sonuçlar doğurrnuştur.
1. Kürt Teali Cemiyeti: İngilizlerin desteği ile İstanbul'da kurulan bu cemiyetin amacı, bağımsız bir Kürt devleti
kurmaktı.
M" YALÇIN
www.dizgikitap.com
