ARİH
DERS
OTU
Antlaşmaya göre;
XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ - EN UZUN YUZYIL
» Mısır valiliği, babadan oğla geçmek kaydıyla Kavalalı'ya ve oğullarına verilecekti.
Adana ve Suriye valilikleri Kavalalı ve oğlu İbrahim Paşa'dan geri alınacaktı,
Mısır'da vergiler Osmanlı adına toplanacak ve dörfte biri İstanbul'a gönderilecekti.
Mısır'da bulunan Osmanlı donanması Kavalalı tarafindan Osmanlı'ya iade edilecekti.
Kavalalı Fransa'ya güvenerek bu antlaşmayı kabul etmek istememiş fakat İngiliz ve Rus donanması Mısır'ı ab-
lukaya alması üzerine antlaşmayı kabul etmek zorunda kalmıştır. Bu antlaşma ile Mısır Sorunu kesin olarak
çözümlenmiştir. İngiltere, Doğu Akdeniz çıkarlarını korumayı başarmıştır. Mısır, Hidivlik durumuna gelmiştir.
Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü tek başına koruyamayacağı bir kez daha görülmüştür. Bu durum Avrupalıların
Osmanlı'nın iç işlerine karışmasını kolaylaştırmıştır. Osmanlı bu isyan sırasında Avrupa devletlerinin yardımını
almak İçin Tanzimat Fermanı'nı İlan etmiştir.
b. Boğazlar Sorunu
ö Osmanlıcın 1833'te Rusya ile Hünkâr İskelesi Antlaşması'nın boğazlar ile ilgili maddesi Boğazlar Sorunu'nun çık-
maşına neden olmuştur. Rusya bu antlaşmayla İngiltere ve Fransa'dan daha üstün bir konuma gelmiştir. 1841'de
antlaşmanın süresinin dolması üzerine İngiltere, Fransa, Avusturya, Prusya ve Osmanlı Devleti boğazlar sorunu-
nu görüşmek üzere Londra'da uluslararası bir konferans düzenlemişlerdir.
Konferans sonunda 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi'ni imzalamışlardır.
Bu sözleşmeye göre;
Boğazlar Osmanlı egemenliğinde kalacaktı.
Savaş zamanında boğazlar savaş gemilerine kapalı olacaktı.
» Boğazlar barış zamanında bütün devletlerin savaş gemilerine kapalı olacaktı.
Bu durum Avrupa devletlerinin garantisinde olacaktı.
Boğazlar ilk defa uluslararası bir statü kazanmıştır. Osmanlı'nın boğazlardaki mutlak (tek başına) egemenliği
sona ermiştir. Rusya, Hünkâr İskelesi Antlaşması ile elde ettiği üstünlüğü kaybetmiştir. Bu antlaşmadan en kârlı
çıkan İngiltere ve Fransa olmuştur.
c. Mülteciler Sorunu
Avusturya, 1848'deülkesindekiMacarlara haklarını vermeyip Macaristan'ı işgal etmiştir. Macarlar Avusturya'ya
savaş açınca da Avusturya, Rusya ile ittifak yapmıştır. Baskıya dayanamayan Macar ve Leh halkı göç ederek
Osmanlı'ya sığınmıştır. Avusturya ve Rusya, mültecileri geri istemiş fakat Osmanlı bunu kabul etmemiştir.
Osmanlı mültecilerin durumunu anlatan bir rapor hazırlayıp Avrupa kamuoyuna sunmuş ve bu hareketiyle Os-
mani', Avrupa'nın sempatisini kazanmıştır. Avrupa'da Osmanlı lehine gösteriler yapılmaya başlanmıştır. İngiltere
ve Fransa Osmanlı'dan yana tavır koyunca Avusturya ve Rusya isteklerinden vazgeçmiş ve mültecilerden iste-
yenler tekrar ülkelerine geri dönmüşlerdir.
d. Kırımsavaş (1853-1856)
Nede eri
Rusya'nın Boğazlardaki etkinliğini artırarak sıcak denizlere inmek istemesi
» Rusya'nın kutsal yerler sorunu (Kudüs) çıkararak Osmanlı'ya yaptırım uygulamak istemesi
Osmanlı'ya yapağı resmi ziyarette Rus Prensi Mençikofun Osrnanll'yı küçük düşürücü hareketlerde bulunması
*'LYALÇIN
vavw.dizgikitap.com
