ARIH
DERS
OT
XX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ
tamamı bırakılacaktı. İngiltere'ye Bağdat ve Basra illerini de içeren Güney Irak bırakılacaktı. Rusya'nın isteği
üzerine Trabzon'a kadar Doğu Karadeniz kıyılan ve Doğu Anadolu da Rusya'ya bırakılacakm Ekim Devrimi'nden
sonra Çarlık Rusya bu anlaşmadan çekildi.
Günümüzde Orta Doğu bölgesinin karşı karşıya kaldığı sıkıntıların temelinde, sömürgeci Batı tarafindan oluştu-
rulan Sykes-Picot zihniyetinin yattığı görülür.
Ğ McMahon Antlaşması (1915) İngilizlerin Mısır Valisi McMahon ile Hicaz Emiri Şerif Hüseyin arasında yapıldı.
McMahon, Araplarm Osmanhlara karşı isyan etmesi hâlinde, Arap yarımadası ile Suriye ve Irak'ı içine alacak
Arap bağımsızlığını tanımayı kabul edecektir. Şerif Hüseyin ise İngiltere'ye ekonomik konularda öncelik vere-
St. Jean De Maurıenne (Sen Jan Dö Moryen) Antlaşması (17 Nisan 1917)
İngiltere, Fransa ve İtalya arasında yapılan bu antlaşmaya göre; Antalya, Menteşe Sancağı ve Konya ilinin bir
kısmı ile İzmir ve kuzeyi İtalya'ya bırakılacaktı.
ö Yukarıdaki gizli antlaşmalarla Osmanlı Devleti'nin topraklarının tamamına yakını savaş içinde İtilaf Devletleri
arasında paylaşılmıştı. Ancak Rusya'nın savaştan çekilmesi ve gizli antlaşmaları açıklaması antlaşmalar üzerinde
bazı değişikliklerin yapılmasına neden oldu.
Cephelerde Osmanlı Devleti
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaş sırasında Kafkas, Kanal, Çanakkale, Irak, Hicaz-Yemen, Suriye-FiIistin, Galiçya,
Makedonya, Romanya cephelerinde savaştı.
4
GALİÇYA CEPHESİ
KaRas Cephesi ve 1915 Olayları
KAFKAS CEPHESİ
IRAKCTPUESİ
UİCAZ-YEMEN
Osmanlı Devleti ilk olarak Doğu Anadolu'da, Kafkas Cephesi'nde, Ruslara karşı savaştı.
BucephedeAImanIannenbüyükhedefiBaküpetrollerini ele geçirmekti. Rus ilerleyişini durdurmakve Kafkasya
üzerinden Orta Asya Türklerini, Turancılık fikri merkezinde Osmanlı ile birleştirmek isteyen Enver Paşa, 22 Aralık
1914'te Sarıkamış Harekâtı'm başlattı. Enver Paşa komutasındaki Türk kuvvetleri, Ruslara karşı taarruza geçti.
Allahuekber Dağları'nı aşmaya çalışan binlerce Türk askeri, ağır kış koşulları ve salgın hastalıklar nedeniyle düş-
mania henüz savaşamadan şehit oldu. Osmanlı ordusunun yaşadığı bu felaketten sonra Ruslar, Ermenilerin de
desteğini alarak Van, Muş, Bitlis, Erzincan ve Trabzon'u ele geçirdi. Çanakkale zaferinden sonra 1916'da Kafkas
Cephesi'ne atanan Mustafa Kemal, Ruslara karş başarılı bir şekilde mücadele edip Muş ve Bitlis'i düşman işga-
linden kurtardı. Cephede savaşlar devam ederken Rusya'da Bolşevik İhtilali çıktı (Ekim 1917). Çarlık rejimi yıkılıp
yerine kurulan Sovyet Rusya, savaşa devam etmedi.
www.dizgikitap.com
