ARİH
DERS
OT
XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ - EN UZUN YÜZYIL
almadığı gibi Sırbistan ve Karadağ'ın topraklarının genişletilmesini talep ettiler. Ayrıca Osmanlı Devleti'nden
Bosna-Hersek ve Bulgaristan'da özerk yönetimler kurulmasını istediler.
ö Osmanlı Devleti bu taleplerin hiçbirini kabul etmedi. İstanbul Konferansı kararlarını Osmanlı Devleti'ne kabul
ettirmek için Rusya birtakım girişimlerde bulundu. İstanbul Konferansına katılan devletler Londra'da yeni bir
protokol imzaladı. Protokolün içeriğinde kabul edilmesi imkân dâhilinde olmayan taleplerin bulunmasından
ötürü Osmanlı Devleti, 1877'de Londra Protokolü'nü reddetti.
Londra Protokolü'nün Osmanlı Devleti tarafından reddedilmesi savaş için Rusya'ya bir bahane oldu. Rusya, bu
olaydan bir gün sonra genel seferberlik ilân etti. Prens Mençikof 1877'de Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne karşı
savaş kararını bir beyanname ile Avrupa'ya bildirdi.
Rusya ile diplomatik ilişkilerin kesildiği gün 23 Nisan'da Rusya, Osmanlı Devleti ile savaş hâlinde olduğunu dün-
yaya ilan etti. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Rumi takvimin 1293 senesinde cereyan etmesinden dolayı bu
savaş, 93 Harbi adıyla anıldı.
ö 1877'de Balkanlar üzerinden büyük bir saldırı başlatan Rus ordusu aynı anda Kuzeydoğu Anadolu'ya da yöneldi.
Osmanlı ordudaki asker sayısının arttırılması için İstanbul halkı gönüllü olarak askere alınmaya başlandı. Edirne
halkından eli silah tutanlar orduya alındı.
ö Süleyman Hüsnü Paşa (Şpka Fatihi) komutasında Osmanlı ordusu Rusları, Şıpka Geçidi'nde durdurduğu gibi
geri çekilmeye zorladı.
ö Balkanlar'ı aşmak isteyen Ruslar bu defa Plevne üzerinden saldırıya geçti. Plevne, Batı Bulgaristan ile Balkan
geçitlerinin kavşağında olmasından ötürü stratejik açıdan önemli bir yerdi. Ruslar, Osman Paşa komutasında
savunulan Plevne'ye iki defa saldırsalar da istedikleri başarıya ulaşamadı.
Plevne'de yaşanan bu gelişmelerden sonra Sırplar, Rusya'nın yanında Osmanlı Devleti'ne karşı savaş ilan etti.
Rus ordusunun ilerleyişi devam etti ve 20 Ocak'ta Ruslar, Edirne'ye girdi. Sırplar ve Karadağlılar bu durumdan
istifade ederek işgal ettikleri yerlerin sınırlarını genişletti.
Doğu Anadolu'da Rus kuwetleri Kars, Ardahan ve Doğubeyazıt üzerinden üç yönden harekete geçti. 20
Nisan'da Doğubeyazıt, 17 Mayıs'ta Ardahan düştü. Doğubeyazıt ve Ardahan'ı ele geçiren Ruslar bu defa Kars'a
yöneldi. Kars yönünde takip edilen Rus ordusu Ahmet Muhtar Paşa'nm saldırısı sonucu beklenmedik bir yenilgi
aldı. Bunun üzerine Ruslar geri çekilmek zorunda kaldı. Ahmet Muhtar Paşa'ya ait güçler temmuz ayında Kars'a
girdi. Muhtar Paşa'nın Kars civarında düzenlediği saldırılar Rus ordusunun ana güçlerine asıl darbeyi vuramadı.
Çünkü Rusya'dan gönderilen yeni güçler karşıs19da Rus ordusu gücünü arttırırken Osmanlı ordusu da sayıca
azalmaktaydı. Ekimde Ruslar yeni bir saldırı başlattı. Muhtar Paşa'ya bağlı ordu Erzurum'a çekildi. Erzurum'a
geçen Osmanlı ordusunu takip eden Ruslar, 9 Kasım gecesi Aziziye Tabyasına hücum etti. Erzurum halkı şehrin
müdafaasına bizzat katıldı. Kahraman bir Türk kadınının (Nene Hatun) teşviki ve ordu kuvvetlerinin de yardı-
mıyla püskürtülen Rus ordusu Erzurum'a giremeden geri çekildi.
6 Tüm cephelerde savaşı kaybeden Osmanlı İngiltere'nin araya girmesiyle Rusya'ya barış teklifinde bulunur ve
Ayastefanos Antlaşması imzalanır.
1878 Ayastefanos Antlaşması
Antlaşmaya göre;
Büyük Bulgaristan Krallığı kurulacak
Sırbistan, Karadağ ve Rornanya bağımsız olacak
Kars, Ardahan, Batum ve Doğu Beyazıt Rusya'ya bırakılacak
Bosna Hersek'e muhtariyet verilecek
Girit'te ve Ermenilerin yaşadığı bölgelerde ıslahatlar yapılacak
Osmanlı, Rusya'ya savaş tazminatı ödeyecek
www.dizgikitap.com
