ARIH
DERS
OT
TÜRKİYE TARİHİ
TÜRKİYE TARİHİ
Türk tarihinde Anadolu'ya ilk akınlar Uldız komutasındaki Avrupa Hunları tarafindan IV. Yüzyılda gerçekleşmiştir.
İkinci akın ise VI. asırda Sihirler tarafindan yapılmıştır.
Abbasi hizmetinde bulunan Türkler VIII. ve IX. asırda Anadolu'ya akınlar yapmışlardır.
Türklerin yerleşme amaçlı ilk akınları, Çağrı Bey komutasında 1015-1021 yılları arasında gerçekleşmiştir.
Türklerin Anadolu'yu yurt edinmek amacıyla Bizans ile yaptıkları ilk büyük savaş 1048 yılında Pasinler
(Hasankale)'dir.
Pasinler Savaşı düzenli Selçuklu ordularının Anadolu'da kazandığı ilk büyük savaş olması sebebiyle önemlidir.
Bizans İmparatorluğu ile ilk anlaşma da bu savaştan sonra yapılmıştır.
1071 yılında Bizans ile yapılan Malazgirt Savaş ile Anadolu'da Türk tarihi başlamıştır.
1176 Miryokefalon Savaşı ile Anadolu kesin bir şekilde Türk yurdu olmuştur.
Anadolu, XI-XIII. yüzyıllar boyunca devam eden Türk göçü ve fethiyle birlikte, binlerce yıllık tarihi boyunca yaşa-
madiği siyasi, sosyal, etnik, dini ve kültürel bakımdan külli (bütünsel) bir değişime uğramıştır. "Anatolia" ya da
"Bilâd-' Rûm" olarak adlandırılan bu ülke, bir asırdan kısa bir zaman zarfinda son sahiplerinin adıyla, Türkiye
olarak anılmayı hak edecek bir kimlik dönüşümü yaşamıştır.
BİRİNCİ BEYLİKLER DÖNEMİ
1. Saltuk'ular (1071-1202)
ö Malazgirt Zaferi'nden sonra, kurulan ilk Türk beyliği
olarak kabul edilen Saltuk'ular, 1071-1202 tarihleri
arasında, Erzurum merkez olmak üzere; Pasinler, Ter-
can, İspir, Oltu, Tortum, Micingerd, Bayburt ve civarın-
da hüküm sürmüşlerdir. Beyliğin kurucusu, Malazgirt
Savaşı'na da katılmış olan Ebu'l Kasım Saltuk'tur.
Saltuk Beyin ardından oğlu Emir Ali Erzurum Beyi ol-
muştur (1102). Saltuklulara 1202 yılında Rükneddin
Süleyman Şah son vermiştir. Saltuklularda Mama Ha-
tun hükümdarlık yapmıştır.
57
'bANIşM
Saltuklular, Erzurum Bölgesi'ne Türklük vasfını kazandırmış ve bununla ilgili olarak bölgede pek çok tarihi eser
bırakmış bir hanedandır. Melik Gazi'nin yaptırdığı Kale Camii ve Tepsi Minare, Nâsıreddin
Muhammed'in 117Yda inşa ettirdiği Ulu Cami, biri İzzeddin Saltuk'a ait olan Üç Kümbetler günümüze kalan
Saltuklu eserleridir. Bu türbenin yanında bir de zaviye vardır. Mama Hatun da Tercan'da bir kervansaray ve türbe
yaptırmıştır. 1232 senesinde Ebû Mansûr tarafından inşa ettirilen Micingerd Kalesi, Saltuklular'dan günümüze
ulaşan diğer önemli bir eserdir.
2. Danişmendiiler (1071-1178)
1071-1178 yılları arasında Sivas, Tokat, Amasya, Kayseri ve Malatya havalisinde hüküm süren Türkmen ha-
nadanıdır. Hanedanın atası Azerbaycan'da yaşayan bir Türkmen aileye mensup olup, 1064 yılında Sultan Alp
Arslan'ın hizmetine giren Danişmend Gazi'dir. Malazgirt Savaşı'na da katılan Danişmend Gazi, zaferden sonra
kendisine ikta edilen Sivas'ı fethederek Danişmendli hanedanının temelini atmıştır. Daha sonra burayı harekât
üssü edinip Amasya, Tokat, Niksar, Kayseri, Elbistan, Develi ve Çorum'u da fethedip Anadolu'da ilk Türkmen
beyliklerinden birini kurmuştur. II. Kıhçarslan tarafindan 1178 yılında bu beyliğe son verilmiştir.
64
www.dizgikitap.com
