ARİH
DERS
OT
Mahmut Harezmi
İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETLERİ
Filozof ve matematikçidir. Aynı zamanda coğrafya ve astronomi alanında da çalışmalar yapmıştır.
Matematik alanındaki çalışmaları cebirin temelini oluşturmuştur, "0" rakamını bulan kişidir. Ayrıca, "Kitabiyl-
Cebr ve'l Mukabele" adlı eseri de Batı'da "Algebra" adıyla ün kazanmıştır. Astronomi alanında "Zîc-ul Harezmî"
adlı eseri bulunmaktadır. Coğrafya alanında dağlar ve kum yuvaları konusunda ölçüm ve hesaplan bulunmak-
tadın
İbn-i Rüşt
İspanya'da yetişen en büyük İslam filozoflarındandır. Endülüs Emevileri Dönemi'nde yaşayan İbn-i Rüşt, Aris-
to felsefesiyle ilgilenerek Avrupalılara Aristo'yu tamtan filozoftur. İslam dünyasında akılcılığı başlatmıştır. İbn-i
Rüşt, aklın inançtan önce geldiğini savunmuştur. Çünkü ona göre gerçek inanca ancak akıl yoluyla ulaşılabilirdi.
Batı'da "Avirreos" adıyla tanınan İbn-i Rüşt akılcılık akımının doğmasında büyük bir etkiye sahiptir. Felsefe ala-
nında "Tehafütü't Tehafüt" ve "Makela Mizac" eserleri bulunmaktadır.
Uluğ Bey
ö Timur Devleti'nin hükümdarlarındandır. Astronomi alanında ünlenmiştir. En önemli eseri Zic'tir,
Zemahşeri:
Harezm bölgesinde yaşamıştır. Sultan Melikşah'tan büyük destek görmüştür. "Keşşaf" adlı eseriyle tefsir alanın-
da tanınmıştır. "MukaddimetWl-Edeb" adli bir grarner kitabı da bulunmaktadır. Büyük Selçuklu sultanları İlim ve
ilim insanlarına saygı duymuş, ilimi geliştirmeye yönelik çalışınalar' desteklemişlerdir.
Gazali
Büyük Selçuklu Dönemi'nde yetişen ilim adamı ve kelamcılardan olan Gazali, Bağdat'taki Nizamiye
Medresesi'nde müderrislik yapmıştır. Bölücü ve siyasi din akımlarıyla mücadele eden Gazali'nin en ünlü eseri
"İhya'ül Ulumiddin"dir. Gazali, Orta Çağ Müslüman ve Hristiyan filozoflarını büyük ölçüde etkilemiş, çalışmaları
İslam dünyasında Avrupalı bilginlerin dikkatini çeken ilk şey olmuştur. Bâtıniliğin zararlı etkilerine karşı çalışma-
lar yapmıştır.
Ömer Havyam
Büyük Selçuklular Dönemi'nin en ünlü bilgin ve şairlerindendir. Sultan Melikşah zamanında matematik, ede-
bivat, astronomi alanında çalışmalar yaparak cebir ve geometri konularında Muhammed Beyhaki'yle birlik-
te eserler yazmışür. İsfizari ve Vasıti gibi zamanın bilim insanlarından oluşan bir heyetle "Celâli Takvimi"ni
(Takvim-i Melikşah) düzenlemiştir. "Rubailer" en önemli eseridir.
Muhammed Beyhaki
ö Meşhur hadis ve fıkıh âlimidir. Kelam ilminde Ehl-i sünnet alanına büyük hizmetler yapmıştır. Menakıb-üş-Şafi
ve Marifet-üs-Sünen vel Asar gibi İslam fikhı alanında birçok eseri bulunmaktadır.
Abdülhamit İbn Türk
ö Abdülhamit İbn Türk (830-910), IX yüzyılda yaşamış, sayılar teorisi ve cebir alanında çalışmalar yapmış bir
Türk Müslüman matematikçidir. Onun geçmişi ile ilgili çok az bilgi günümüze ulaşmıştır. Meşhur matematikçi
Harezmi'nin çağdaşıdır.
60
www.dizgikitap.com
