ARiH
DERS
OT
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ
Ruslarla yaptıkları mücadeleler İgor Destanı'na, Oğuzlarla yaptıkları savaşlar ise Dede Korkut Hikâyeleri'ne
konu olmuştur.
CODEX CUMANİCUS, Kıpçak Türk şivesi ile yazılan Latin, Fars ve Kuman dilleri üzerine yazılmış bir sözlüktür.
7. OĞUZLAR (UZLAR)
Orta Asya'da yaşayan Oğuzların bir kısmı Kıpçak ve Karluk baskısı sonucu Karadeniz'in kuzeyine, oradan da
Balkanlara yerleşmiştir. Bu bölgede yaşayan Oğuzlar Malazgirt Savaşı'nda Romen Diyojen ordusundan ayrılarak
Alparslan'ın ordusuna geçn-ıiştir. Bugün Romanya'nın Dobruca bölgesinde yaşayan Gagavuzlar Oğuzların torun-
'arıdır.
Seyhun bölgesinde kalan Oğuzlar bu bölgede Oğuz Yabgu Devleti'ni kurdular. X, yüzyılın sonlarına doğru
İslamiyet'i kabul eden Oğuzlar, XI. yüzyılda Büyük Selçuklu Devleti'ni kurarak Türklerin Anadolu'yu yurt edinme-
lerine öncülük etmiştir.
Anadolu'da önce Türkiye Selçuklu Devleti'ni, sonra Osmanlı Devleti'ni kuran Türk boyu olmuşlardır.
Türklerin en kalabalık boyudur.
8. SABİRLER (SİBİRLER - SABARLAR)
Issık Gölü civarında Asya Hun Devleti'ne bağlı olarak yaşayan Sabirler, VI. yüzyıl başlarında Doğu Avrupa'ya
yerleşmiştir.
İstemi Han zamanında Köktürk Devleti'ne bağlanan Sabirler, daha sonra Hazarların egemenliğine girmiştir.
Bugünkü Sibirya, adını Sabirlerden almıştır.
9. BAŞKIRTLAR (BAŞKURTLAR)
Orta Asya'da yaşayan Başkurtlar, IV. yüzyıldan X. yüzyıla kadar çeşitli Türk boylarına bağlı olarak varlıklarını sür-
dürmüştür.
Cengiz Han Dönemi'nde Moğol egemenliğine giren Başkurtlar, XIII. yüzyılda Altın Orda Devleti'ne bağlanarak
İslamiyet'i kabul etmişör.
XVII. yüzyıldan itibaren Ruslara bağlanan Başkurtlar, günümüzde Rusya Federasyonu'na bağlı olarak özerk bir
şekilde varlıklarını sürdürmektedirler.
10. TÜRGEŞLER (TÜRGİŞLER)
659 yılında Batı Köktürk Devleti'nin yıkılmasından sonra bağımsızlıklarına kavuşmuşlardır.
Bilinen ilk hükümdarları Baga Tarkan'dır.
Kök Türklerle yaptıkları Bolçu Savaşı'm kaybetmişlerdir.
II. Köktürk Devleti'nin kurulmasıyla, Köktürklere bağlanan Türgeşler, Köktürklere karşı direnerek 717 yılında
tekrar bağımsız hâle geldiler.
Türgeşler, Sulu Kağan zamanında Maveraünnehir bölgesine giren Emevilerle mücadele ederek Müslümanların
İlerlemesine engel olmuşlardır.
Sulu Kağan'ın ölümünden sonra Sarı ve Kara Türgeşler olmak üzere iki kol hâlinde yaşamışlardır.
Sarı ve Kara Türgeşlerin aralarındaki mücadeleden yararlanan Karluklar, 766 yılında Türgeşlerin siyasi varlıkla-
ana son vermişör.
Türgiş Devleti'nin Türk tarihindeki önemi, Göktürklerin yıkılması ile dağınık bir hâlde yaşayan Türk kabilelerini
bir araya geörip 750 senesine kadar idare etmesidir.
S.MMLYALÇIN
18
www.dizgikitap.com
