ARİH
DERS
OT
Gemi teknolojisi
DÜNYA GÜCÜ OSMANLI (1453 - 1579)
Hint Okyanusu'nda Portekizlilerle yapılan savaşların kaderini gemicilik teknolojisi belirlemişti. Kürek gücüne
dayanan Osmanlı kadırgaları, dar sularda başarılı olmuştu. Fakat açık denizlerde Portekizlilerin rüzgâra uygun ve iyi
silahlanmış kalyonları üstünlük sağlamışm
11. SELİM DÖNEMİ (1566 - 1574)
ö II. Selim, Osmanlı tarihinde devlet yönetimiyle ilgilenen fakat ordusunun başında sefere gitmeyen ilk padişahtı,
Yönetimi kızı Esmehan Sultan'ın kocası olan ve çok başarılı sadrazam olan Sokullu Mehmet Paşa'ya bıraktı.
Ayrıca cülus bahşişinin ilmiye sınıfina da verilmesi âdetini ilk defa II. Selim çıkarmıştır.
Dönemin Siyasi Olayları
Yemen Seferi
Yemen 1517 yılında Osmanlı egemenliğine girmiş, Hadım Süleyman Paşa'nın 1538 tarihli Hint Deniz Seferi ile
kesin olarak Osmanlı topraklarına katılmıştı. 1567 yılında bölgede Zeydi İmamı Topal Mutahhar önderliğinde
isyan çıkınca bölgedeki Türk egemenliğini yeniden tesis etmek amacıyla Özdemiroğlu Osman Paşa ve Şam Bey-
lerbeyi Lala Mustafa Paşa, Yemen Serdarlığına tayin edildiler.
1568 tarihli Yemen Seferi'nde Taiz ve Kahire kalelerinden Aden'i, ve Sana'yı fetheden Türk ordusu ülkeyi tekrar
Osmanlı topraklarına kattı.
Açe Seferi
Bugünkü Endonezya'ya bağlı Sumatra Adası'nın kuzeybatısında bulunan Açe Sultanlığı bölgedeki zenginliklere
gözlerini diken Portekizlilerin hedeflerinden biriydi. Günden güne artan Portekiz baskısına dayanamayan zama-
nın Açe Sultanı Alaüddin Şah bir elçi heyetini yardım istemek amacıyla İstanbul'a gönderdi. Kanuni'nin yerine
tahta geçen II. Selim heyete her türlü yardımı yapacağına söz verdi. 1569 yılında Kurdoğlu Hayreddin Hızır Reis
komutasında 22 parçadan oluşan Osmanlı donanması Hint Okyanusu'na açılarak Açe'ye vardı ve yardımı ulaş-
tırdı.
Don-Volga Kanal'! Projesi
Rusya'nın 1552'de Kazan Hanlığı'm, 1556'da da Astrahan Hanlığı'nı ilhak etmeleri kuzeyde ilk kez bir Rus teh-
didini ortaya çıkarmıştı. Sokullu Mehmet Paşa, Don ve Volga nehirlerinin bir kanalla birleştirilerek, Karadeniz
ile Hazar Denizi'nin birbirine bağlanması sayesinde Rusların güneye doğru inmelerini engellemeyi, ayrıca İpek
Yolu ticaretini canlandırmayı, İran ile yapılan savaşlarda donanmadan yararlanmayı ve Asya'daki Türk hanlıkla-
rı ile irtibat sağlamayı hedeflemiştir. 1569 Ağustos'unda Kefe Beyi Kasım Paşa tarafindan başlanan çalışmalar
Rusya'nın saldırılan, mevsimin kış olması ve Kırım Hanlığı'nın projeyi kösteklemesi sonucunda başarıya ulaşa-
mamıştır.
Süveyş Kanall Projesi
Projeye göre Süveyş'te Akdeniz-ile Kızıldeniz'i birbirine bağlayacak bir kanal açılacaktı, Projenin amaçları;
Akdeniz ticaretini canlandırmak, Güney Asya Müslümanlarının üstündeki Avrupalıların baskısına son ver-
mek, Hint deniz yolunu güvenlik altına almak
İlk defa Yavuz Devri'nde gündeme gelen bu proje bilinmeyen nedenlerden dolayı gerçekleşmemiştir.
SDLYALÇIN
118
www.dizgikitap.com
