ARİH
DERS
OT
BEYLİKTEN DEVLETE OSMANLI SİYASETİ (1302-1453)
Süleyman Çelebi 1402-1411: Fetret Devri'nde hükümdarlığı sekiz sene yedi ay kadar süren Şehzade Süleyman
Çelebi; savaşlardaki üstün kabiliyeti, cömertliği ve ilim adamlarını himayesiyle meşhur olmuştur.
Edirne Sarayı, onun zamanında âlim, şair ve sanatkârlarla dolmuştur. "İskendernâme" yazarı Ahmedîve "Mev-
lid" yazan Süleyman Çelebi bunlardandır. Süleyman Çelebi'nin hâkimiyeti Rumeli topraklarıyla sınırlı kalmıştır.
Musa Çelebi (1402-1413): Musa Çelebi Ankara Savaşı'nda Timur'a tutsak düşen babasının yanında esir olarak
kaldı. Daha sonra Timur'un izni ile Bursa'da hükümdarlığını ilan etti. Musa Çelebi Şeyh Bedrettin tarafından
desteklenmiştir. Musa Çelebi bir dönem İstanbul'u kuşatmış, Makedonya'ya sefer düzenlemiştir.
I. MEHMET (ÇELEBİ) DÖNEMİ (1413 - 1421)
Amasya'da hükümdarlığını ilan eden Mehmet Çelebi kardeşlerini bertaraf ederek, Edirne'de tahta oturmuş, Fet-
ret Dönemi'ne son vermiş, Osmanlı Devleti'ni yeniden tek bir yönetim altında birleştirmiştir. Bu yüzden devletin
ikinci kurucusu olarak da kabul edilir.
I. Mehmet, Anadolu'da siyasi birliği yeniden sağlamak amacıyla ilk olarak Aydınoğullarından İzmir'i geri aldı.
Daha sonra Karamanoğulları üzerine yürüdü; Akşehir, Beyşehir ve Seydişehir'i ele geçirdi. Ayrıca Candaroğulları,
Saruhanoğullan ve Menteşoğullan Beylikleri de Osmanlı hâkimiyetine girdi.
Şeyh Bedrettin İsyanı
1418-141Yda Sultan Mehmet Çelebi'yi uğraştıran sorun eski Simavna kadısı ve Musa Çelebi'nin Edirne'de hü-
kümdarllğl sırasında şeyhülislamlık yapmış olan Şeyh Bedreddin'in ve yardımcılarının isyanı olmuştur. Şeyh Bed-
reddin ailesiyle İznik'e sürülmüştü. 1418'de buradan kaçıp önce Candar'a gider ama burada fikirleri taraftar
bulamayınca Sinop-Kırım-Eflak üzerinden Dobruca'da Deliorman'a gider. Eflak Prensi Mihail'in para ve asker
desteğini sağlar. Buralara yerleştirilmiş olan çoğu Alevi Türkmen ve kendi radikal görüşlerine fikirleri uyan Yö-
rüklerden bir ordu toplamaya başlayarak isyan bayrağını açar.
Bu sırada Şeyh Bedreddin'in Anadolu'da halife olarak geride bıraktığı Börklüce Mustafa İzmir yakınlarında Kara-
burun Yarımadası'nda, Torlak Kemal ise Manisa'da asker toplayıp isyana başlamışlardı.
â Şeyh Bedrettin İsyanı, Osmanlı Devleti'nde meydana gelen ilk dinî ve sosyal boyutlu isyan hareketidir.
ö Bâbailer Ayaklanması'na benzer özellikler taşıyan Şeyh Bedreddin Olayı da Fetret Devri'nde yaşanan taht kav-
galan nedeniyle Osmanlı Devleti'nde yaşanan siyasi, sosyal ve ekonomik buhranların sonucunda ortaya çık-
mışör. Buhranlı dönemlerde halka, içinde bulunduğu sıkıntılardan kurtarılacaklarını söyleyen isyancılar, eşitlikçi
anlayışın hâkim olduğu bir toplumsal düzen kuracaklarını vaat ederek taraftar toplamış ve siyasal iktidarı ele
geçirmeyi amaçlamıştır.
Şehzade Mustafa İsyanı
Timur'un ölümünden sonra Şehzade Mustafa (Çelebi) serbest kaldı. İki kardeş arasındaki mücadeleyi I. Mehmet
kazandı. Şehzade Mustafa (Çelebi) kaçarak Bizans'a sığındı. II. Murat Dönemi'nde Bizans'ın desteği ile yeniden
ayaklanan Şehzade Mustafa (Çelebi) Eflak'a kaçma girişiminde iken yakalanarak öldürüldü. (1422)
Ğ 1416 yılında Venediklilerle ilk deniz savaş yapıldı. Osmanlı Devleti'nin her geçen gün Ege Denizi'nde güçlen-
mesi Venediklileri rahatsız ediyordu. Venediklilerin Ege Denizi'nde Türk ticaret gemilerine zarar vermesi üzerine
iki devlet karş karşıya geldi. Çak Bey komutasında bir Türk donanması Venedikliler üzerine gönderildi. Ancak
yapılan savaş Venedikliler kazandı. Çalı Bey şehit düştü. Bu savaş Osmanlı donanmasının tecrübe kazanmasını
sağladı.
98
www.dizgikitap.com
