ARIH
DERS
OT
Bah Cephesi Savaşları
I. İnönü
II. İnönü
Kütahya — Eskişehir
Sakarla (Subay Savaşı)
MİLLİ MÜCADELE MUHAREBELER DÖNEMİ
BijYÜK TAARRUZ (BAŞKOMUTANLIK)
l. İnönü Muharebesi (6-10 Ocak 1921)
ö Kasım 1920'de BMM, düzenli ordu kurulmasına karar verdi. Fakat elde ettiği serbestliği, askerî ve siyasi gücünü
kaybedeceği için düzenli orduya katılmak istemeyen Ethem, isyan etti. Bu durumdan yararlanmak isteyen Yu-
nan ordusu, harekete geçerek Eskişehir üzerine yürüdü. Amaçları Eskişehir'e giden demiryolunu ele geçirmek
ve Ankara'ya doğru ilerleyerek millî hareketi ortadan kaldırmaktı.
6 Ocak 1921'de Yunan kuwetleri Bozöyük üzerinden saldırıya geçerek İnönü yakınlarına kadar geldi. Bu gelişme
üzerine İsmet Bey, Ethem'in üzerine yolladığı kuvvetlerin büyük bölümünü geri çekti ve Yunanlıların üzerine
gönderdi.
Bu muharebede karşılaşan Türk ve Yunan kuwetlerinin sayısal durumu eşit değildi. Yunan kuvvetleri; 15.816 er,
12.500 tüfek, 120 makineli tüfek ve 72 topa sahipti. Buna karşılık Türk kuwetleri ise 8.500 er, 5.500 tüfek, 47
makineli tüfek ve 28 topa sahipti.
Türk ordusu kendisinden sayıca üstün Yunan ordusunun ilerleyişini durdurmayı başararak onları geri çekilmek
zorunda bıraktı. Böylece I. İnönü Muharebesi zaferle sonuçlandı. Bu başarının hemen ardından Ethem üzerine
yürünerek isyancı kuvvetler dağıtıldı.
I. İnönü Muharebesi, BMM'nin kurduğu düzenli ordunun Batı Cephesi'nde kazandığı ilk askerî zaferdir. Bu zafe-
rin ardından Büyük Millet Meclisi'ne ve Türk ordusuna halkın güveni art. İsmet Bey'in rütbesi generalliğe yük-
sekildi. Teşkilat-' Esasiye Kanunu'nun (1921 Anayasası) ve İshklal Marşı'nın kabulü I. İnönü Zaferi'nin iç politika-
daki etkileridir. Londra Konferansı'nın toplanması, Türk-Afgan Dostluk Antlaşması ve Moskova Antlaşması'nın
imzalanması I. İnönü Zaferi'nin dış politikadaki önemli sonuçlandır.
Teşkilatsı Esasiye Kanunu [1921 Anayasası (20 Ocak 1921)]
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
BMM açıldığı günden itibaren kendisine meşruiyet kazandırma çabası içerisindeydi.
I. İnönü Muarebesi'nin kazanılmasının getirdiği güvenle, Türkiye'nin ilk anayasası olan Teşkilat-l Esasiye Kanunu
kabul edildi. Anayasa 23 madde ve bir ek maddeden oluşuyordu. Ulusal egemenlik ve yönetim esaslarıyla ilgili
maddeler içeren bu anayasada; kişi hak ve özgürlükleriyle ilgili maddelerde Osmanlı anayasasının (Kanun-i Esa-
si) hükümleri geçerli olacaktı.
Bu anayasanın Önemli maddeleri şunlardır:
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
Yürütme ve yasama yetkisi BMWnİndİr.
Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi tarafindan yönetilir ve hükûmet BMM Hükûmeti adını alır.
Din buyruklarının yerine getirilrnesi, kanun konması, barış yapılması, savaş karan verilmesi gibi esas haklar
BMM'ye aittir.
Tek meclis vardır.
Seçimler iki yılda bir yapılır.
Seçmen yaşı 18'dir.
www.dizgikitap.com
