ARIH
DERS
OT
ATATÜRK İLKELERİ VE ATATÜRKÇÜLÜK
Mustafa Fehmi Kubilay'ı ve iki bekçiyi şehit ettiler. İsyancılar, bu olay ile Menemen sokaklarında, halkı kışkırt-
maya çalıştılar.
31 Aralık 1930 günü Menemen ilçesi ile Manisa ve Balıkesir'in merkez ilçelerinde 1 Ocak 1931'den itibaren 1
ay süre ile Fahrettin Altay komutasında sıkıyönetim ilan edildi ve 1. Kolordu Komutan Vekili General Mustafa
Muğlalı başkanlığında bir Divanıharp kuruldu.
Menemen'de çıkan isyan bastırıldı. İsyancılar yakalanarak gerekli cezaya çarptırıldı. Kubilay olayının etkisiyle
çok partili hayata geçiş çalışmaları sekteye uğradı. Cumhuriyetin varlığına yönelik olarak ortaya çıkan Menemen
Olayı'nı, Türk milleti mitingler düzenleyerek protesto etrniştir. Cumhuriyete olan bağlılığını ortaya koymuştur.
Türk milletinin yardımlarıyla Menemen'de şehit olan Öğretmen Asteğmen Mustafa Fehmi Kubilay, Bekçi Hasan
ve Şevki'nin adlannın kazındığı tunç heykel yaptırıldı. Heykel 24 Aralık 1934 yılında görkemli bir törenle açıldı,
CHP'nin Yeniden Yapılanması: Kemalizm
1.1931 seçimleri Ve Yeni Politikalar
SCF'nin kapatılmasından sonra, Atatürk, halkın idareden şikâyetçi olmasının sebeplerini anlamak, durumu biz-
zat görmek için, uzman bir heyetle, yurt içinde üç ayı geçen bir geziye çıkmıştır.
Gezi esnasında halkın yönetimden hoşnut olmadığı, vergilerin ağırlığından ve alınma şeklinden şikâyetçi olduğu,
bürokraside aksaklıklar olduğu, CHP'nin halkla yeterince bütünleşemediği ve halktan kopuk hale geldiğini gör-
dü. Bunun üzerine CHP'nin kendisini yenilemesi ve yeni bir ekonomi politika uygulaması kararlaştırıldı.
Bu doğrultuda şunların gerçekleşmesi İstendi;
b Halkın CHP'ye olan güvenini tazelemek için seçimlerin yenilenmesini istedi.
Meclis, milletvekilleri maaşlarının beş yüz liradan üç yüz elli liraya indirilmesine karar verdi.
» Halkın şikâyetlerini saptamak ve gerekli tedbirleri almak amacıyla kırk kişilik bir komisyon kuruldu.
10Mart 1931'deCHP genel sekreterliğine, partinin "şahinler kanadı" temsilcisi olan Recep (PEKER) Bey getirildi.
ö CHP milletvekilleri aday listelerinde, yirmi iki seçim bölgesinde, gerekli sayıdan daha az aday gösterilmesi sağ-
landl. Böylece CHP'den olmayan kimselerde milletvekili adayı olabilecekler ve seçildikleri takdirde meclise
girebileceklerdi.
Parönin dayandığı ilkeler cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık olarak kabul
edilmiştir. CHP'nin altl okla şekillendirdiği bu ilkeler birbirlerini tamamlayan niteliktedir.
ö Bu ilkelerden devletçilik hariç, TBMM'nin açılışından itibaren 1931'e kadar geçen süreç içinde uygulanmaktaydı.
Devletçilik ilkesi, 1929-1930 ekonomik krizinin doğal sonucu olarak gündeme gelmişti.
Türk Ocakları'nm kapatılmasına ve bunların bütün mal varlıklarının CHP'ye devredilmesine karar verdi. Daha
sonraları başka dernek ve kuruluşlarda (Türk Kadınlar Birliği, Mason Derneği, Mailimler Birliği... vs.) çalışmaları-
na son vererek mal varlıklarını CHP veya Halkevlerine devretmişlerdir.
1931 seçimlerinden sonra, Halkevleri kuruldu. SCF denemesi, CHP'nin halktan kopuk olduğunu açık seçik or-
taya koymuştu. İnkılapları halka anlatacak, sevdirecek ve ülkede kültür birliğinin oluşmasına hizmet edecek bir
kuruluşa ihtiyaç olduğu anlaşılmıştı. İşte bu ihtiyacı karşılamak, halk ile bütünleşmek ve onun siyasi eğitimini
sağlamak amacıyla Halkevleri oluşturuldu.
Sonuç itibariyle ekonomi konusunda değişikliğin gerekliliği, liberalizm yerine devletçiliğe dayalı bir uygulamaya
girilmesi görüşü benimsenmiştir. CHP'nin 1931 yılındaki III. Büyük Kongresinde ana ilkeler belirlenirken devlet-
çilik ilkesi de alt' Oktan biri olarak yerini almıştır.
ö CHP'nin ana niteliklerini oluşturan bu ilkeler alü ok olarak simgelenmiştir. 5 Şubat 193Tde yapılan bir anayasa
değişikliği ile devletin temel nitelikleri hâline gelmişlerdir.
Sü4YALÇIN
www.dizgikitap.com
