ARiH
DERS
OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA BUHR4N VE DEĞİŞİM
1603'te baniye Safiye Sultan yeni padişah I. Ahmet tarafindan Eski Saray'a gönderilmiş, bu gelişme inşaatın bu
hâlde kalmasına sebep olmuştu.
IV. Mehmed'in annesi Hatice Turhan Sultan, 1661'de bütün masrafları bizzat üstlenip, Mimar Mustafa Ağa
nezaretinde inşaat tekrar başlattı. Yeni Cami- i Külliyesi yapıldığı dönemde, cami, hünkâr kasrı, sebil, çeşme,
sıbyan mektebi, darülkurra, türbe ve çarşıdan oluşmaktaydı. Nihayet 1663te cami tamamlandı ve padişah da
dahil devlet ricalinin hazır bulunduğu bir merasimle burada ilk Cuma namazı eda edildi.
Uyvar'ın Fethi ve Vasvar Barış
6 Osmanlılar, Venedik'e karş karadan bir savaş için hazırlıklar yaparlarken, Habsburglar'ın Osmanli tabiiyeti altın-
da olan Erdel'e müdahale etmeleri sebebiyle bundan vazgeçilip Avusturya'ya savaş açıldı.
Kandiye'nin Fethi
6 Sultan İbrahim zamanında başlayan Girit seferinde başlangıçta adanın önemli bir- çok mevki ele geçirilmesine
rağmen Kandiye bir türlü fethedilemediği için adanın tamamında hakimiyet kurulamamıştı. Yirmi yıldan fazla za-
man geçmesine rağmen Girit seferi bitirilememişti. Fazıl Ahmet Paşa, Avusturya sınırını emniyet altına aldıktan
sonra Girit meselesini halletmek için harekete geçti.
Fransa, Papalık ve Malta kuwetlerinin mağlup edilmesi, ardından da kalenin muhasarasının şiddetlendirilme-
siyle Venedikliler artık dayanamayacaklarını anladılar. Barış görüşmeleri başladı ve 1669 Eylül'ünün başlarmda
antlaşma imzalandı. 27 Eylül'de ise Kandiye Osmanlılar'a teslim edildi. Böylece yaklaşık 25 yıldır sürüp giden
savaşlar sona ermişti.
Kamaniçe'nin Fethi
Karadeniz'in kuzeyindeki steplerde yaşayan Kazaklar bağımsız hareket etmekteydiler. 16491E Khmelnisky'nin
liderliğinde yarı-bağımsız bir devlet kurdular. Bu Kazak lideri 1648-1653 yılları arasında, Lehistan hakimiyetinden
kurtulmak için Osmanlı himayesine girmeye çalıştı. Ancak Kazaklar istedikleri desteği alamayınca, Lehistan'ın
baskısından kurtulmak için 1654'te Pereyaslav Antlaşmasını imzalayarak, Rus Çarlığı'na bağlandılar. Bu durum
Osmanlılar için önemli bir tehlike yaram.
1672'de IV. Mehmet ve Fazıl Ahmet Paşa Kazak meselesinden dolayı Lehistan üzerine sefere çıktılar. Bugün
Ukrayna toprağı olan Kamaniçe Kalesi kuşatldl. IV. Mehmet kuşatmayı bizzat takip etmiş, hatta kuşatma esna-
sında kıyafet değiştirerek askerlerin yanından bizzat muhasarayı izlemişti. Kale dokuz günlük kısa bir kuşatmayla
fethedildi. Lehistan'la 18 Ekim 1672'de Osmanlı fetihlerini tanıyan Bucaş (Buçaç) Antlaşması (1676 Zoravna)
imzalandı.
Kamaniçe'nin Fethi'nin romam: Nobel ödülü sahibi Polonyalı yazar Henryk Sienkievvicz, Kamaniçelnin Osman-
I'lar tarafindan fethi üzerine bir roman yazmıştır.
Sabetay Sevi ve Dönmelik
ö XVII. yüzyılın ortalarında İzmir'de ortaya çıkan Sabetay Sevi mesihim diye bazı Yahudileri etrafında toplamıştı.
Osmanlı yönetimini rahatsız etmediği için başlangıçta karışılmamıştı. Ancak Osmanlı topraklarını taraftarları
arasında taksime başlayıp, padişahın otoritesini saymamaya başlayınca dur denildi, 1666 Şubat'ında İstanbul'a
getirilen Sabetay, sorgulanıp, hapse atıldı. İstanbul Yahudileri de mesihlerinin gelişiyle heyecanlanmışlardı.
Hapishane ziyaretgâh oldu. Sadrazam Köprülüzâde Fazıl Ahmet Paşa'nın sarrafı, efendisine müracaat ederek,
Sabetay'ın Çanakkale'ye Kilidülbahir Kalesi'ne sürülmesini sağladı. Ancak burada da rahat durmayınca Şabetay
padişahın huzuruna çıkarılmak için Edirne'ye gönderildi.
Osmanlı yetkilileri, 1672'nin sonlarında Müslüman olduğunu zannettikleri Şabetay Sevi'nin İstanbul'da
Kuruçeşme'de yine eski müritlerinden bir kısmım toplayarak, ayinler yaptığını haber aldılar. Şabetay Sevi hapse-
dildi. Yapılan yargılama- nin ardından Sabetay, 1673'ün Ocak ayında Adriyatik kıyılarındaki Dulcigndya (Ülgün)
136
www.dizgikitap.com
