ARIH
DERS
Alp Arslan Dönemi (1063-1072)
İLK MÜSLÜM4N TÜRK DEVLETLERİ
ö Alp Arslan, başa geçer geçmez, amcasının veziri AmîdülmüIVü görevden alarak yerine Nizamülmülklü tayin
etmiştir.
Sultan Alp Arslan, tahta geçmek iddiasında bulunan diğer rakiplerini bertaraf ettikten sonra batıya yönelerek
fetihlere başlamış, Doğu Anadolu'nun kuzeydoğu ucundaki Ani Kalesi'ni 1064'te fethederek Kars'a girmiştir.
Selçukluların Anadolu'da fethettikleri ilk toprak Ani Kalesi'dir. Bu fetihler, İslam dünyasında büyük sevinç kaynağı
olmuş ve Halife Kaim bi-EmriIIah, Alp Arslan'a, "fetihler babası", yani çok fetheden anlamına gelen "Ebü'l-Feth"
lakabını vermiştir.
Alp Arslan, 1067'de Kirman meliki olan kardeşi Kavurd isyan etmiş ancak bu isyanı kısa sürede bastırarak do-
ğuda ve banda sistemli bir şekilde fetih hareketlerine başlamıştır. Anadolu'ya yapılan yıpratma ve yıldırma
akınları, 26 Ağustos 1071'deki Malazgirt Savaşı'na kadar devam etmiştir. Şehzade isyanları sırasında Alp Arslan
Karahanlılar'ın siyasi desteğini kazanmak amacıyla oğlu Melikşah'l Karahanlı hükümdarının kızı Terken Hatun ile
evlendirmiştir.
Malazgirt Savaş (26 Ağustos 1071)
Bizans İmparatoru Romanos Diogenes, Türkleri Anadolu topraklarından tamamen atmak üzere bir ordu meyda-
na getirir. Bu ordu Bitinya, Kapadokya, Kilikya ve Trabzon gibi bölgelerden temin edilmiş; Bulgar, Slav, Alman,
Frank, Gürcü, Ermeni, Hazar, Peçenek, Uz ve Kıpçak asıllı askerlerden oluşmaktaydı. 200 bin kişilik bu ordu ile
Romen Diyojen, Selçukluların üzerine yürür.
b Alp Arslan, kan dökülmemesi amacıyla Sarı Tigin'i Romanos Diogenes'in yanına elçi olarak göndererek barış
önerisinde bulunur, ancak Bizans yapılan bu barış teklifini geri çevirir. Bunun üzerine iki ordu Malazgirt mevkiin-
de karşı karşıya gelmiş ve cuma öğleden sonra yapılan savaşı Türk ordusu kazanmıştır. Alp Arslan'ın savaş taktiği
(Sahte Ricat), Türk askerinin cesaret ve kahramanlığı sayesinde Türk ordusu Bizans ordusunu birkaç saat içinde
kesin bir yenilgiye uğratmıştır. Malazgirt Savaşı'nda Bizans ordusunda bulunan Uz ve Peçenekler, Alp Arslan'ın
sahna geçerek Türklerin savaşı kazanmasına etki etmiştir.
Tarih boyunca ilk defa bir Bizans imparatoru, Müslüman bir sultanın eline esir düşmüştür.
Malazgirt Savaş sonucunda;
Anadolu'nun kapıları Türklere açılmıştır.
Anadolu topraklarına Türk göçü hızlanmıştır.
Bizans'ın İslam dünyası üzerindeki baskısı sona ermiştir.
Anadolu'daki Türk ilerleyişi ile baş edemeyen Bizans kışkırtması Haçlı Seferleri'nin sebeplerinden biri olmuş-
tur.
1071 Türkiye Tarihi'nin başlangıcı kabul edilmiştir.
Sultan Alp Arslan "toprak fethedenin malıdır." diyerek Anadolu'da Türk beyliklerinin oluşumuna zemin
hazırlayıp Türk tarihinde yeni bir dönemi başlatmışür. Alp Arslan tarafindan görevlendirilen komutanla-
rın Anadolu'ya yaptıkları akınlar sonrasında Mengücek, Saltuklu, Danişment, Artuklu ve Çaka Beyliği gibi
Anadolu'da ilk Türk beylikleri kurulmuştur.
Sultan Alp Arslan, çıktığı Maveraünnehir Seferi'nde, esir alınan bir kale kumandanı tarafindan 25 Kasım 1072
tarihinde şehit edilmiştir.
Alp Arslan'ın saltanat İbn-i Kemal'in Yavuz Sultan Selim'in saltanatı için yaptığı benzetmede olduğu gibi ikindi
güneşi gibi gölgesi uzun, fakat vakti kısa bir saltanat oldu. Ancak diğer tüm olaylar yok sayılsa bile Türk-İsIam
ve dünya tarihinde çok mühim bir yer tutan, Anadolu'nun Türkiye olmasını sağlayan Malazgirt Zaferi, onun ve
askerlerinin ölümsüz bir hizmeti olarak tarihe geçmiştir.
S"LYALÇIN
www.dizgikitap.com
