ARİFİ-
DERS
OT
NOT..
MİLLİ MÜCADELE MUHAREBELER DÖNEMİ
Konferansa gidecek delegeler konusunda Meclisteki hava, İcra Vekilleri Başkanı Rauf Bey ile birlikte Dışişleri
Bakanı Yusuf Kemal ve Rıza Nur'un gitmeleri şeklindeydi. Kesin kararı Mustafa Kemal verecekti. O tercihini I
İsmet Paşa'dan yana kullandı. Bu görev için, İsmet Paşa'nın önce Dışişleri Bakam olması gerekiyordu. Yusuf I
Kemal Bey, sağlık nedenleriyle istifa etti, Meclis 26 Ekim 1922'de İsmet Paşa'yı 20 çekimser oya karşılık 155
kabul oyu ile Dışişleri Bakanlığına seçti.
Lozan Barış Görüşmeleri'ne gidecek 33 kişiden oluşan heyete, hareketlerinden önce kısa bir direktif verilmişti.
Heyetten özellikle Anadolu'da Ermenilere toprak verilmemesi ve kapitülasyonların kaldırılması konularında ke-
sinlikle taviz verilmemesi istendi.
İtilaf Devletleri, Lozan Barış Konferansı'na Türk tarafını temsilen İstanbul Hükümeti'ni de davet edince, bu du-
ruma tepki olarak TBMM tarafindan saltanat kaldınldı. Böylece Osmanlı Devleti'nin siyasal varlığına son veril-
miş oldu. Artık barış görüşmelerinde Türk tarafinın tek temsilcisi olarak sadece TBMM Hükûmeti kalmış, İtilaf
Devletleri'nin oyunu bir kez daha bozulmuştu.
İstanbul Hükûmeti'nin zafere ortak olmak ve barış konferansına katılmak istemesi, Mecliste tepkiye yol açtı. Söz
alan milletvekilleri İstanbul'da kendisine hükûmet sıfat vermiş olan heyetin milletçe hiçbir yasal dayanağı kal-
madiği fikrinde birleştiler. Sağlık Bakam Dr. Rıza Nur İle 82 arkadaşının verdiği bir Önergede Osmanlı Devleti'nin
son bulduğu ve yeni Türkiye Devleti'nin onun varisi olduğu, anayasa gereğince egemenliğin millete ait olduğu,
ifade edilmekteydi. 1 Kasım 1922 günü Mecliste yapılan hararetli toplantıda söz alan Mustafa Kemal Türk ve
İslam tarihinden örnekler vererek hilafet ve saltanatın ayrılabileceğini anlattı.
Refet Paşa, sadrazamla ve Vahdettin ile görüştü. Hükûmet görevinin Ankara'ya devrini, Ankara'nın saltanat ile
hilafetin ayrılması ile ilgili görüşünü Vahdettin'e iletti. Refet Paşa'nın Babıâli'ye yerleşmesi ile "saltanat-' millîye"
idaresi İstanburda yürürlüğe girdi. Böylece İstanbul henüz işgal kuwetleri tarafından boşaltılmadan Ankara yö-
netimine bağlanmıştı.
Mezan Yurt Dışında Olan Tek padişah Yurdu Terk ediyor: Son padişah Vahdetün 12 Kaşım 1922 Cuma sabah'
sarayın yan kapısına yanaşan bir ambulansa birkaç hizmetçisi ile binerek uzaklaştı. Rıhtımdan Malaya zırhlısına
nakledilen Vahdettin, Malta'ya götürüldü. Vahdettin daha sonra San Remo'ya yerleşti ve 1926'da orada hayatını
kaybetö.
Bayramlarımız
ö II. Meşrutiyet'in ilân edildiği günün bayram olarak kutlandığı "İyd-i Millî", 1 Haziran 1909'da millî bayram olarak
kutlanmasına karar verilmiş ve 1935'de yürürlükten kaldırılmıştır.
ö II. Meşrutiyet'in ilânının millî bir bayram olarak kabul edilmesi, Millî mücâdele yıllarının hem hazırlık hem de
fiilî döneminde devam etmiştir. Erzurum Kongresi'nin 10 Temmuz'da yapılması önceden (Amasya Genelgesi)
tespit edildiği hâlde 23 Temmuz gününe ertelenmiş olmasının sebeplerinden biri, kongreye katılacak olan dele-
gelerin Erzurum'a gelmesi için zaman tanınması, diğeri ise 23 Temmuz'un millî bayram günü olması hasebiyle,
Anadolu'dan başlatılacak olan mücâdelenin böyle millî bir güne tesadüf ettirilmek istenmesi, hürriyet bayramı
ile Anadolu Türklüğünün hürriyet mücadelesinin aynı güne getirilmek istenmesidir.
ö Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açıldığı günün bayram olarak kutlandığı "Millî Bayram", 23 Nisan 1921'de
millî bayram olarak kutlanmasına karar verilmiş, 23 Nisan 192Yda "Çocuk Bayramı", 27 Mayıs 1935'de "Ulusal
Egemenlik Bayramı", 17 Mart 1981'de "Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı" adını almış ve hâlen bu isimle kut-
'anmaktadır.
Rauf Orbafın teklisi ile saltanatın kaldırıldığı günün bayram olarak kutlandığı "Millî Saltanat Bayramı"
(Hâkimiyet Bayramı), 24 Ekim 1923 tarihinde millî bayram olarak kutlanmasına karar verilmiş ve 1935'de yürür-
lükten kaldırılmıştır.
316
www.dizgikitap.com
