ARİ H
DERS
OT
2. BULGARLAR
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ
ö Avrupa Hun İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra Karadeniz'in kuzeyine gelen Hunlar buradaki Türk boyların-
dan oluşan Ogurlarla birleşerek Bulgar Devleti'ni kurmuşlardır.
Büyük Bulgar Devleti 630 yılında Kubrat tarafından kurulmuştur. Hazarlar kısa bir süre sonra bu devlete son
vermiştir.
ö Bu devletin yıkılmasıyla Tuna ve İtil Bulgar Devletleri kurulmuştur.
Tuna Bulgar Devleti
Asparuh tarafindan 679 yılında kurulmuştur.
Bizanslılarla mücadele etmiştir.
Boris Han zamanında Hrisöyanllğı kabul etmeleriyle Slavların arasında eriyip yok olmuşlardır.
İtil (Volga) Bulgar Devleti
Büyük Bulgar Devleti'nin yıkılmasından sonra 680'de Otuz-Ogurlar'dan bir grup İtil (Volga) Bulgar Devleti'ni
kurmuştur.
Başkenti Bulgar şehridir. Bulgar şehri, IX. ve XII. yüzyıllar arasında Avrupa'nın en önemli ticaret merkezlerinden
biri olmuştur.
Bulgarlar, İlteber Almış Han (Cafer b. Abdullah) zamanında ticari faaliyetler esnasında tanıştıkları İslam dinini
kabul etmişlerdir.
Ünlü Arap Seyyah İbn-i Fadian'a göre 922 senesinde Almış Han, Abbasilerden din adamları ve mescitler yapması
için ustalar istemiş, böylelikle Bulgar ülkesinde İslamiyet hızla yayılmıştır.
İtil Bulgar Devleti'ne Altın Orda Devleti 1237 yılında son vermiştir. Bugünkü Kazan Türklerinin atalarıdır.
İtil Bulgar Devleti ilk Müslüman Türk Devleti'dir.
İtil Bulgarlara Hazarlara bağlılıklarından dolayı genellikle İlteber unvanını kullanmıştır.
3. HAZARLAR
I. Köktürk Devleti'nin yıkılmasından sonra 630 yılında Karadeniz'in kuzeyi ve Kafkaslar bölgesinde bir hakanlık
olarak kurulmuştur.
Sasanilere karşı Bizans'ı destekleyerek bu devletin yıkılmasında etkili olmuşlardır.
İran'ın Müslümanların eline geçmesiyle Müslümanlarla ilk savaşları yapmışlardır.
Müslüman Araplar ile Hazarlar arasında ilk savaş Hz. Osman Dönemi'nde yaşanan Belencer Savaş'dır.
Kafkasların Araplaşmasını engellemişlerdir.
ö
968 yılında Ruslar tarafından Hazar Hakanlığı yıkılmıştır.
Hazarlar hüküm sürdükleri coğrafyada huzur ve güvenliği sağlayarak ticareti geliştirmişlerdir, bu nedenler VII —
IX. yüzyıllar arasına "Hazar Barış Çağı" denilmiştir.
Hazar hakanları ticari faaliyetler sonucunda Museviliği benimsemiştir. Museviliği benimseyen tek Türk devletidir.
Hazarlar kendi ülkelerinde başka dinlerin yaşamasına izin vermişler, onlara hoşgörülü davranmışlardır.
Farklı dinden olanların davalarına bakmaları için "Hâkimler Kurulu" oluşturmuşlardır.
Diğer Türk devletlerinde olduğu gibi Hazarlarda da kağanın kutsal bir gücü ve konumu olduğuna inanılırdı. Hal-
kın başına kuraklık, kıtlık, savaşlarda başarısızlık ve başka uğursuzluklar geldiği zaman, kağan bundan sorumlu
tutulur ve bu durum onun ölümüne neden olurdu.
SAM, YALÇIN
www.dizgikitap.com
