ARİ H
DERS
OT
Bu meclis olağanüstü şartlarda kurulmuş bir savaş meclisidir.
ı. TBMM DONEMİ
Kararların daha hızlı alınabilmesi amacıyla yasama, yürütme ve yargı yetkisini kendi bünyesinde toplayarak güç-
ler birliği ilkesini uygulamıştır. Bu özellikleri ile Büyük Millet Meclisinin millî bağımsızlığın kazanılmasında ve
millî egemenliğin sağlanmasında önemli bir yeri vardır.
6 Bu nedenle siyasi partilerin kurulmasına izin verilmedi. Açılan bu ilk mecliste farklı grupların da varlığı kaçınıl-
mazdl. Bu gruplar arasından Mustafa Kemal, kendisine yakın kişilerden oluşan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i
Hukuk Grubunu kurdu.
Olağanüstü yetkilere sahip olarak açılan Büyük Millet Meclisinin adının başına "Türkiye" sözcüğünün getirilme-
si, meclisin açılışından "9,5" ay sonra, 8 Şubat 1921'de yapılan Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile olmuştur.
24 Nisan Önergesiyle AlmamKararlar
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Hükûmet kurmak zorunludur.
Geçici olarak bir hükûmet başkanı tanımak veya padişah vekili atamak doğru değildir.
Bu madde meclisin sürekli olacağını ve bağımsız karar alacağını kanıtlar.
Büyük Millet Meclisi yasama ve yürütme yetkisine sahiptir.
Bu madde güçler birliği ilkesinin benimsendiğini kanıtlar. Amaç hızlı karar almak ve uygulamaktır.
Meclis içinden seçilen bir heyet hükûmet işlerine bakar. Meclis başkam hükûmetin de başkanıdır.
Bir devlet başkanı olmadığı için bakanlar ve hükûmet başkanı meclis tarafindan seçilmiş böylelikle meclis
hükûmeti sistemi benimsenmiştir. Cumhuriyet'in ilanı ile meclis hükûmeti sisteminden kabine sistemine
geçilecektir.
Mecliste toplanmış olan millî iradeyi vatanın kaderine tayin kılmak temel ilkedir. Büyük Millet Meclisi üzerinde
güç yoktur.
Bu madde ile ilk defa İstanbul Hükûmeti ve padişah yok sayılmıştır.
Padişah ve halife İtilaf Devletlerinin baskısından kurtulduktan sonra meclisin düzenleyeceği yasaya göre hareket
edecekör.
Bu madde, birlik ve bütünlüğü bozmamak için Millî Mücadele Dönemi'nde padişah ve saltanat makamları-
nın geleceğinin tartışılmayacağını ve bu kurumların geleceğinin TBMM tarafindan belirleneceğini kanıtlar.
TBMM'nin Yaptığı İşler
29 Nisan 1920'de "Hıyanet-İ Vataniye Kanunu" çıkarıldı. Ancak I. TBMM tarafindan çıkarılan ilk kanun ağnam
vergisinin artırılmasıdır.
Mustafa Kemal aynı gün Avrupa devletleri ve ABD hükûmetleri nezdinde, İstanbul'un süngü zoruyla işgal, mil-
letvekillerinin tutuklanmasını protesto ederek Büyük Millet Meclisinin yönetimi ele aldığını İstanbul kanalıyla
alınan karar ve emirlerin geçersiz olacağını duyurdu.
6 Mayıs tarihli bir kararname ile İstanbul basınının Anadolu'ya girmesi yasaklandı. Bu suretle Damat Ferit taraf-
tarı basının Anadolu'yu karıştırması önlenmiş oluyordu.
9 Mayısta, İslam âlemine hitaben Mustafa Kemal imzalı bir beyanname yayınlanarak manevi destekleri istendi,
ö TBMM'nin ve hükûmetin karşılaştığı en büyük sorunların başında para sıkıntısı gelmekteydi. Bu sorunu çözmek
için tuz, posta pulu, damga vergileri artırıldı, harcırahlar azaltıldı, Men-i İsrafat ve Men-i Müskirat yasaları
çıkarıldı, ağnam vergileri artırıldı.
YALÇIN
www.dizgikitapcom
