ARİ H-
DERS
OT
BEYLİKTEN DEVLETE OSMANLI SİYASETİ (1302-1453)
Çevreden yardım alamadığı için zor durumda kalan Bursa tekfuru, şehirden ayrılmak isteyenlerin canlarına ve
mallarına dokunulmaması şartıyla şehri teslim edeceğini bildirmiştir. Böylece Osman Bey zamanında başlayan
ve on yıldan fazla süren bir muhasara sonucu Bursa, 6 Nisan 1326'da Orhan Bey tarafindan fethedilmiştir.
b Osman Bey, Türk töresinde olan "Fetheden fetheüği yerin sahibidir." anlayışına dayanarak elde edilen yerleri
kardeşi, oğulları ve silah arkadaşlarına dirlik olarak paylaştırır.
ö Osman Gazi tarafindan 1324 yılında kestirilen bakır para ilk Osmanlı parası kabul edilir. Pazar vergisi olan Bac ilk
defa Osman Bey Dönemi'nde uygulanmıştır.
(Tarih-i Osmanî Encümeni, 9 Şubat 191Uda Bâb-ı Ali Sadaret Dairesi altındaki vakanüvislik odasında Abdur-
rahman Şeref'in başkanlığında ilk toplantısını yaparak çalışmaya başladı. Encümen ilk toplantısında, yazacağı
Osmanlı Tarihi'nin planım ve üyeler arasında iş bölümünü yaptı.)
1299 Tarihi Nereden çıktı?-
Maarif Nezareti, 10 Şubat 1914 tarihli bir kararla Osmanlı Beyliği'nin bağımsızlık tarihini ortaya koyma görevini
Tarîh-i Osmânî Encümeni başkanlığına verrniş ve Efdaleddin Bey bu işle görevlendirilmiştir. Efdaleddin Bey, ko-
nuyla ilgili öncelikle o zamana kadar yazılmış olan eserlerdeki kayıtlara yer vermiştir. Efdaleddin Bey, bu eserle-
rin genel değerlendirmelerinden sonra hicrî 699 miladi 1299 yılını, Osmanlı Devleti'nin bağımsızlık tarihi olarak
kabul etmiştir.
Kuruluşun tam tarihini belirlemek isteyen Efdaleddin Bey, Beyâtî Hasan b. Mahmud, "Câmi'i Cem Âyîn" adlı
eserindeki bir kayıttan bahsetmiştir. Bu kayıtta, uç gazilerinin Osman Bey'i oy birliğiyle başa getirdikleri gün, el
öpme ve kımız ikramının yapıldığı resmî bir tören icra edildiğine dikkat çekilmiştir.
ö Ancak Efdaleddin Bey, söz konusu kayıtta da bu törenin tam olarak hangi günde yapıldığının belirtilmediğini
aktarmıştır. Efdaleddin Beve göre bağımsızlık günü işte o gündür ancak bu konuyu aydınlatacak belge yoktur,
Bu çalışma için Efdaleddin Bey, ilginç bir yöntem de uygulamış ve basına ilan vererek bu konuda elinde belge
bulunan veya bilgisi olanların kendisine ulaşmalarını istemiştir. Neticede kendisine yalnız iki mektup ulaşan Ef-
daleddin Bey, bunları değerlendirmiş ve başka herhangi bir resmî dayanak bulunmadığı için oradaki kaydı kabul
etmek gerektiği sonucuna varmıştır
Halil İnalcık'a göre Osman Gazi'ye güçve prestij kazandıran 27 Temmuz 1302 tarihli Koyunhisar (Bafeus) Savaşı,
Osmanlı beyliği'nin gerçek kuruluş tarihi olarak kabul edilmelidir. Çünkü Osmanlı Devleti gibi büyük bir devletin
kuruluşunu birtakım menkıbelerle açıklamaya çalışmak bilimsellikten uzaklaşmakür.
Neden Osman Gazi?
Osmanlı Beyliği'nin kuruluşuna giden süreçte Aygut Alp, Turgut Alp, Konur Alp, Hasan Alp, Akça Koca, Samsa
Çavuş gibi uc liderleri önemli rol oynamıştır. Zamanla Osman Gazi'nin silah arkadaşları olan bu gaziler, Bizans
tarihçisi Pachymeregin de kaydettiği üzere, onun uçta en başarılı gaza lideri durumuna gelmesini sağlamıştır.
Bölgede en saygın dervişlerden olan Edebâlî de Osman Gazi'ye iltifatta bulunmuş ve onun gaza liderliği vasfını
Allah'tan aldığını söylemiştir.
ö Ayrıca Köprülü'ye göre Gaziyân- 1 Rûm, Ahiyân-l Rûm, Abdalân-l Rûm ve Bâcıyân-l Rûm gibi grupları uyumla
birleştirmesi de Osman Gazi'nin ön plana çıkmasını sağlayan etrnenlerden olmuştur.
Bu gelişmeler Osman Gazi'nin bölgede hâkimiyet kurma yolunda önemli adımları olarak kabul edilebilir. Bütün
bu özellikler, Osman Gazi'yi Bat Anadolu'daki beyler arasında lider konuma yükseltmiştir.
SDLYALÇIN
88
www.dizgikitap.com
