ARİ
DERS
OTU
Erzurum Kongresi 123 Temmuz- 7 Ağustos 1919)
MİLLİ MÜCADELE HAZIRLIK DONEMİ
Amasya Genelgesi'nde 10 Temmuz 1919'da Erzurum'da bir kongre toplanacağı belirtilmişti.
Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ve Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyetinin düzenlediği kongreye doğu
illerinin temsilcileri katılacaktı.
Kongrenin toplanma amacı, Doğu Anadolu'da bir Ermeni Devleti kurulmasına engel olmaktı.
Mustafa Kemal, bu kongreye katılarak Millî Mücadele'ye doğu illerini de katmayı ve Sivas'taki kongreye bu
illerden de temsilciler gelmesini sağlamayı amaçlamıştır.
Doğu illerinden temsilcilerin katıldığı kongrede Mustafa Kemal, kongre başkam seçildi.
NOT..
Erzurum Müdafaa-i Hukuk-' Milliye Cemiyeti Mustafa Kemal Paşa'yı "Heyet-i Faale" Başkanlığı'na getirdi. Bu
durum Mustafa Kemal Paşa'yı çok duygulandırdı. Çünkü bu cemiyet onu bağrına basan belki de ilk sivil ku- I
ruluş idi. Bundan sonra, kongreye katılma problemi yaşandı, Cevat Dursunoğlu ve Kâzım (Yurdalan) Beyler
merkez delegeliğinden istifa ederek yerlerini Mustafa Kemal Paşa ve Rauf (Orbay) Bey'e bıraktılar.
Kongre sonunda alınan kararlar şunlardır:
Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karş Osmanlı Hükûmetinin iş yapamaz hâle gelmesi hâlinde millet
topyekûn kendini savunacaktır.
Osmanlı Hükûmeti vatanı koruyamaz ve istiklali sağlayamazsa geçici bir hükûmet kurulacaktır. Bu hükûmeti
millî kongre seçecektir. Kongre toplanmamış ise bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır.
Kuvayımilliye'yi etkin, millî iradeyi hâkim kılmak esastır.
Hristiyan azınlıklara siyasi hâkimiyet ve sosyal dengemizi bozacak imtiyazlar verilemez.
Manda ve himaye kabul edilemez.
Mebuslar Meclisinin hemen toplanması ve hükûmet işlerinin meclis tarafindan kontrol edilmesi için çalışı-
lacakür.
Kongrede dokuz kişilik Temsil Heyeti seçildi ve başkanlığına Mustafa Kemal getirildi, Kongre kararları yurdun her
yerine, İstanburdaki işgal kuvvetlerine ve yabancı devlet temsilciliklerine gönderildi.
NOT..
Erzurum Kongresi; amacı ve toplanış şekli olarak bölgesel, aldığı kararlar bakımından ulusal bir kongredir.
Kongre kararlarıyla ilk kez millî sınırlardan ve Osmanlı Hükûmeti dışında bir hükûmet kurulmasından bahse- I
dilmiştir. Manda ve himaye fikri ilk defa Erzurum Kongresi'nde reddedilmiştir. Mebusan Meclisinin açılması I
konusunda Osmanlı Hükûmetine baskı yapılmıştır.
Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919)
ö Sivas'ta millî bir kongre toplanması, Amasya Genelgesi ile kararlaştırılmıştı.
Ğ Mustafa Kemal, Erzurum'da oluşturulan Temsil Heyeti'nden bazı üyelerle birlikte 2 Eylül 191Yda Sivas'a geldi,
Sivas halkı onları büyük sevgi gösterileri ve coşkulu bir sevinçle karşıladı.
SÖLYALÇIN
www.dizgikitapcom
