ARH
DERS
TÜRKİYE TARİHİ
6
I. Gıyasettin Keyhüsrev tarafindan fethedilen Antalya'nın Hristiyan halkın eline geçmesi üzerine Antalya ikinci
kez fethedilir. Antalya'nın fethiyle Selçuklu sultanı I. İzzeddin Keykavus ilk kez "Sultanü'l-bahreyn/iki denizin
sultanı" unvanını kullanır.
Artuklu ve Erbil hükümdarları hâkimiyet altına alınır. Döneminde yapılan mimari eserler; Malatya Ulu Cami,
Malatya Hekim Han, Burdur Evdir Han ve Sivas Darüşşifası'dlr.
1. Alaeddin Keykubat (1220-1237)
Keykavus'un ölümü üzerine 1220 yılında tahta çıktı.
Onun genişleme ve büyük devlet hâline gelme siyasetine devam eder.
İlk olarak iktisadi istikran devam ettirmek için Venediklilerle karşılıklılık ilkesine dayanan ticari antlaşmalar imzalar.
Alaaddin Keykubat, Akdeniz ticareti açısından son derece önemli olan Kalonoros'u 1222 yılında feth ettikten
sonra, doğal güzellikleri dolayısıyla çok beğendiği şehri imar ettirmiş ve kendi adına nisbetle Alâiyye ismi veril-
miştir.
Antalya Valisi Ertokuş sahil boyunca ilerleyerek Manavgat ve Anamur'u fetheder. Selçuklu sınırı böylece
SiliQe'ye kadar uzanmış olur.
Moğol tehlikesi karşısında, Eyyûbilerle akrabalık kurarak ittifak yapar, Divriği hariç Mengücek Beyliği'ne son
verir, Sivas ve Kayseri'deki surları onarür.
Sultan Keykubat, Sinop üzerinden Anadolu'ya giren-çlkan tüccarların güvenliğini yok eden bu kargaşayı bitirmek
üzere 1225 yılında Suğdak'a bir sefer yapılmasını emretti. Suğdak'ın fethi için Kastamonu Uç Beylerbeyi Hüsa-
meddin Çoban görevlendirildi.
Sinop'tan gemilerle Suğdak'a çıkan Selçuklu ordusu şehri aldı.
1230 Yassıçemen Savaşı
ö Anadolu Selçuklu devleti ile Harzemşahlar arasında yapılmıştır.
Celâleddin Harzemşah'ın istikrarsız siyaseti, Moğolları hiçe sayarak Ahlat'ı kuşatması, ayrıca I. Alaeddin
Keykubad'a karşı sadakatsizlik gösteren Erzurum Melik'i Cihanşah ile ittifak yapması iki tarafın aralarının bozul-
maşına neden olur, bunun üzerine Türkiye Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad, Celâleddin Harzemşah'a karşı
Eyyûbilerden Melik Eşref ile anlaşır ve 10 Ağustos 1230 tarihinde iki taraf Yassıçemen'de karşılaşır.
l. Alaeddin Keykubad ve Melik Eşref, Celâleddin Harzemşah ile Erzurum Meliki Cihan Şah'a karşı büyük bir zafer
kazanır. Bu savaşın sonunda Erzurum Türkiye Selçukluların eline geçer ve Harzemşahlar devleti yıkılır.
I. Alaeddin Keykubad'ı, Türkmenler "Uluğ Sultan" ve devrin kaynak yazarı İbn Bibi de, "Uluğ Keykubad" ad ve
unvanı ile anmışlardır. I. Keykubat Kayseri yakınındaki Keykubadiye ve Konya-Beyşehir yolu üzerindeki Kubada-
bad sarayları, Sultan Han adını taşıyan bir kervansaray; 1232 yılında da Konya-AntaIya arasındaki Alara Hanı'nı
inşa ettirmiştir.
On yedi buçuk yıllık saltanatı boyunca Türkiye Selçuklu Devleti'ni siyasi, iktisadi ve kültürel açıdan doruk nok-
tasına çıkaran Sultan I. Alaaddin Keykubâd, tarihe bağımsız olarak ölen son Türkiye Selçuklu sultanı olarak
geçmiştir. Çünkü yerine geçen oğlu II. Gıyaseddîn Keyhüsrev bağımsız Türkiye Selçuklu Devleti'ni Moğollara tabi
hâle getirmiştir.
II. Gıyaseddin Keyhüsrev (1237-1246)
Alaeddin Keykubat'ın ölümü üzerine Selçuklu Emiri Sadettin Köpek'in entrikalarıyla küçük yaşta tahta çıkar.
ö Gulam kökenli olan Köpek saltanat naipliğine getirilir, Köpek kendisine rakip olacak Türk kökenli devlet adamı
ve ümerayı ortadan kaldırır, böylece Selçuklu idaresini tamamen ele geçirir. Bu durumdan çok rahatsız olan II.
Keyhüşrev Sadettin KöpeKİ 1239 yılında adamlarına katlettirir.
YALÇIN
70
www.dizgikitap.com
