ARH
DERS
OT
MISIR'A EGEMEN OLAN TÜRK DEVLETLERİ
İLK MUSLÜNIAN TÜRK DEVLETLERİ
MISIR'I YÖNETEN TÜRK DEVLETLERİ
TOLUNOĞULLARI
868-905
İHŞİDİLER
935-669
EYYÛBİLER
1174 -1250
MEMLUKLÜLER
1250- 1517
AKDENİZ
OSMANLILAR
1517 - 1881
1. Tolunoğuliarı (868 - 905)
b Abbasi ordu komutanlarından Tolunoğlu Ahmet
Bağdat'taki saltanat kavgalarından da yararlanarak
868 yılında bağımsızlığını ilan ederek Tolunoğullan
Devleti'ni kurmuştur.
Mısır'da kurulan ilk Türk devletidir. Mısır'da (Kuzey
Doğu Afrika) bin yıl sürecek Türk hâkimiyetini bu
devletler başlatmıştır.
ö Devletin başkenti Fustat olup halkın çoğunluğu Arap,
yöneticileri ise Türk'tür.
Devlet zamanla Suriye ve Kudüs'e egemen olmuştur.
Humaraveyh'in hükümdarlığı döneminde çıkan iç
çatışmalar ve saltanat kavgaları sonucunda bu kav-
LİBYA
galardan yararlanan Abbasiler, Tolunoğullan Devleti'ne son vererek Mısır'ı tekrar ele geçirmişlerdir.
Tolunoğullan Dönemi'nde Mısır, mimaride altın çağım yaşamıştır. Bu dönemde yapılan Ulu Cami ve Tolunoğlu
Ahmet Cami Kahire'deki en önemli mimari eserlerdir.
Tolunoğlu Ahmet Cami'nin bitişiğinde hamam ve eczane kurulmuştur. Tolunoğlu Ahmet, kurmuş olduğu "Maris-
tan" adını verdiği hastane ve eczane için yıllık 60.000 dinar ayırmıştır.
Hastanelere esir, asker, zengin veya fakir herkes alınmış, hastalardan tedavi için herhangi bir ücret alınmamıştır.
ö Tolunoğullan Devleti, 868 ve 905 yılları arasında hüküm sürmüş, Müslüman olan Türkler'in kurduğu ilk bağım-
sız devlettir.
2. ihşidiler (Akşitler) (935 969)
Mısır'da kurulan ikinci Türk devletidir.
Kurucusu Abbasi Devleti tarafından Mısır'a vali ola-
rak tayin edilen Muhammed Bin Togaç'ür. Fergana
Türklerinden olan, Muhammed Bin Togaç, Mısır'da
görev yapmış, dönüşünde Şam bölgesinde hacıla-
rın yollanm kesen Karmatiler'le savaşmış ve onları
yenmiştir. Bu başarısına karşılık halife, Muhammed
Bin Togaç'l Suriye valiliğine atamış, bu görevlerde de
gösterdiği başarılardan sonra halife tarafindan Mısır
valiliğine yetkileri arttırılarak atanmıştır. Muham-
med bin Togaç, Mısır valiliği sırasında sadece ismen
Abbasilere bağlı kalmış, bunun dışında bağımsız bir devlet olarak hareket etmiştir.
SMKYALÇIN
www.dizgikitap.com
