ARH
DERS
OT
Meclisin kapanması
XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ - EN UZUN YÜZYIL
ö İlk mecliste ülkede birlik beraberliğin sağlanması amacıyla gayrimüslimlere de temsil hakkı verilmişti. Ancak
azınlık milletvekillerinin ayrılıkçı ve uzlaşmaz davranışları yüzünden padişah II. Abdülhamit, 1877-1878 Osmanlı
- Rus Savaşı'm bahane ederek Mebusan Meclisini süresiz olarak kapatmıştır. (14 Şubat 1878)
Böylece Kanunuesasi büyük ölçüde yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak bazı hükümleri uygulanmaya devam etmiş-
ör. II. Abdülhamit anayasanın kendisine verdiği yetki ile Mithat Paşa'yı sürgüne yollamıştır. Bu durum Osmanlı
Devleti'ndeki demokratik hayatı kesintiye uğratmış ve İstibdat Dönemi'ni başlatmıştır.
Çırağan Baskını ya da Çırağan Sarayı Vak'ası
20 Mayıs 1878'de gerçekleştirilen, Çırağan Sarayı'nda tutulan eski Osmanlı padişahlarından V. Muradı kurtar-
mak ve tekrar tahta geçirmek amacıyla yapılan ihtilâl girişimidir.
ö Padişah II. Abdülhamit'in karşıtlarından Ali Suavi ve beraberindeki 150 kadar kişi teknelerle Çırağan Sarayı'na
çıkartma yaptı ve sarayın muhafızlarını etkisiz hâle getirdi. Asiler, V. Murad'ın tutulduğu bölmeye ulaştılar ancak
akli dengesi yerinde olmayan V. Murad korkuya kapıldı ve asilerle gitmeyi reddetti. Ali Suavi eski padişahı ikna
edemedi. Bu arada, yetişerek olaya müdahale eden Beşiktaş Muhafizı Yedisekiz Haşan Paşa komutasındaki
askerler asilerden 60'ını öldürdüler. Haşan Paşa, kalın bir sopayla başına vurarak Ali Suavi'yi öldürdü ve bu ba-
şansız ihtilâl girişimini bastırdı.
II. Abdülhamit Dönemi'ndeki Diğer Bazı Gelişmeler
Osmanlı yönetiminde ümmetçilik anlayışı benimsenmiştir.
II. Abdülhamit her alanda baskı siyaseti izlemiş ve meşrutiyet yanlılarım sindirmeyi amaçlamıştır.
Basına sansür uygulanarak gazetelerin ve padişaha ters düşen kitapların basılması yasaklanmıştır. Bu amaçla
devlet içindeki her türlü iş ve olaydan bilgi sahibi olabilmek için Yıldız Hafiye Teşkilafim (Jurnal, Hafiye Örgütü)
kurdurmuştur.
1881'de dış borçların ödenemeyecek duruma gelmesi üzerine devlet Muharrem Kararnamesi'ni ilan ederek if-
Iasını açıklamış bunun üzerine alacaklı devletler (İngiltere, Fransa vb.) Düyun-u Umumiye İdaresini (Dış Borçlar
İdaresi) kurmuşlardır. Düyunu Umumiye, Osmanlı Devleti'nin; vergi, maden, balık, kabotaj, reji, orman, demir-
yolu, tuzla gelirlerine el koymuştur. (Rüsumu Sitte)
Demir yolu ve köprülerin yapılması yap-işlet-devret usulüyle yabancı şirketlere verilmiştir. Bağdat-Hicaz demir
yolları Almanya tarafindan yapılmıştır.
Mekteb-i Şahane (Hukuk Mektebi), Hendese-i Mülkiye, Baytar (veteriner) Mektebi, Mülkiye-i Şahane (Siyasal
Bilimler Okulu) açılmıştır.
Osman Hamdi Bey tarafından Sanayi-i Nefise Mektebi (Güzel Sanatlar Okulu) açılmıştır.
II. Abdülhamit'in emri ile Arkeoloji Müzesi (Asarı-Atika) kurulmuştur. Osman Hamdi Bey'de 1881 yılında Müze-i
Hümayunun başına getirilmiştir.
1883'te Alman, Fransız ortaklığı ile Reji İdaresi kurulmuştur. Bu idare ile Avrupalı Devletler Osmanlı tütünlerine
doğrudan el koymuşlardır.
Mithat Paşa tarafindan kurulan Memleket Sandıkları 1888 yılında Ziraat Bankasına dönüştürülmüştür.
Ermeni tehlikesine karşı Doğu Anadolu'da Hamidiye Alayları kurulmuştur.
Haydarpaşa Tren İstasyonu ve Tıbbıye-i Şahane bu dönemde Alman mimarisi örnek alınarak inşa edilmiştir.
II. Abdülhamit Dönemi'nde hukuk ve mülkiye mekteplerinde Medeni Kanun olarak Mecelle-i Ahkam-ı Adliye
okutulmuştur.
Darülhayr-l Ali, Hamidiye Etfal, Darülaceze kurumlan açılır.
SMIMLYALÇIN
236
www.dizgikitap.com
