ARH
DERS
OT
İKİ SAVAŞ ARASI DÖNEM
Sovyetler Birliği'nin Kuruluşu, Orta Asya'daki Türk Devlet ve Toplulukları.
1917'de Rusya'da çıkan ihtilal
Bolşevik İhtilali: 1917'de Lenin önderliğinde gerçekleşti, Çarlık Rusya yıkıldı, Sovyet Rusya kuruldu, Rusya ilk
olarak gizli antlaşmaları dünyaya duyurdu.
Brest•Litovsk Antlaşması
Sovyet Rusya'nın Almanya'ya yaptığı müracaata, Avusturya-Macaristan, Osmanlı İmparatorluğu ve Bulgaristan
da katıldı.
3 Mart 1918'de Breşt-Litovsk Antlaşması imzalandı.
Buna göre;
Sovyetler, Polonya, Litvanya, Letonya, Estonya ve Litvanya'dan çekilecek ve buraların geleceği Merkezî Dev-
'etler (İttifak Devletleri) tarafindan tayin edilecekti.
Rusya Kars, Ardahan ve Batum'u da Osmanlı Devleti'ne geri verdi. Bütün Doğu Anadolu'dan çekilecekti.
Lenin dönemindeki önemli gelişmeler
Breşt-Litovsk Antlaşması ile savaştan çekildi.
Ekonominin güçlenmesi için NEP (Yeni Ekonomi Politikası, Novaya Ekonomiçeskaya Politika, Rus ekonomisini
çöküşten kurtarmak amacıyla Lenin tarafindan ortaya konan ekonomik politikadır.) adı verilen yeni ekonomi
politikasını ilan etti ve ekonomi düzelmeye başladı.
Tarım ürünlerine el koymaktan vazgeçilerek köylülere ürünlerini pazarlama özgürlüğü ile küçük esnafa ve tüc-
cara kolaylıklar sağlandı.
Küçük sanayi işletmelerinin devletleştirilmesinden vazgeçildi.
Yabancı sermayeye çeşitli imkânlar sağlandı.
Stalin dönemi önemli gelişmeler
ö Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nı uygulamaya koyarak (1928) Rusya'nın kendi öz kaynaklarıyla kalkınmasını
sağlamayı amaçladı.
ö Tarım Devrimi'ni gerçekleştirmek için köylülerin küçük topraklarını makinelerle donatılmış büyük çiftlikler şek-
linde birleştirerek "kolektifleştirme" politikası izledi.
ö Stalin'in, sosyalizmi daha etkili kılmak için uygulamaya koyduğu en önemli politikalardan biri de kolhozlarm ku-
rulmasıdır. Bu kolektif devlet çiffliklerinin kurulmasının temel nedeni, Sovyet nüfusunun % 70 inin tarım kesimi
oluşturmasıdır.
Sibirya'daki petrol, gaz ve maden rezervleri işletilmeye başlandı.
ö 1930'dan itibaren toplumun tüm kesimleri için eğitim mecburi oldu.
II. Dünya savaşndan sonra süper güce ulaştı, iki bloklu dünya doğdu.
Rusya'nın Orta Asya'daki politikaları
Rus Çarlığı Dönemi:
XVI. yüzyılda IV. İvan (Korkunç) Dönemi'nde Kazan Hanlığı işgal edilmiş ve XVII. yüzyılda bölgenin Osmanlı
Devleti'ne bağlı tüm hanlıkları Rus Çarlığı hâkimiyetine girmiştir.
www.dizgikitap.com
