2
ANLATIM BİÇİMLERİ VE DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
ANLATIM BİÇİMLERİ
Anlatım Biçimi
Açıklayıcı Anlatım
(Açıklama)
Yazılış Amacı
Bir Konuyu Öğretme
+ Bir konu hakkında bilgi
"Aç-” fiilinden gelmekte-
dir. Bir konuyu "açmak"
-b Kapalı bir ifadeyi açma
anlamını içerir.
Özellikleri
Tanımlama, örnekleme,
tanık gösterme, kanıtla-
ma gibi düşünceyi geliş-
tirme yollarıyla konu
açıklanır.
Nesnellik hâkimdir.
Ders kitaplarında ve an-
siklopedilerde açıklayıcı
anlatım kullanılır.
Bilimsel larda kullanılır.
-b
-b
Kullanıldığı Türler
Makale
Fıkra
Deneme
Biyografi
Eleştiri
Otobiyografi
öz geçmiş
Günlük
"Halide Edip Adıvar, İstanbul'da doğdu (1884). Babası, II. Abdülhamit devrinde ceyb-i hümâyun serkâtipliğinde (başyazman-
lığında), daha sonra Yanya ve Bursa Reji nâzırlığında (müdürlüğünde) bulunan Mehmet Edip Bey'dir. Üsküdar Amerikan Kız
Kolejinde okudu, bir yandan da o çağın tanınmış kişilerinden özel dersler aldı; 'Eb-ül-lisan' (dil babası) diye tanınan Şükrü
Efendi'den Arapça, Rıza Tevfik'ten felsefe ve Türk edebiyatı, matematikçi Salih Zeki'den de matematik okudu. Koleji bitirince
Salih Zeki ile evlendi (1901). Bu evlenmeden iki oğlu oldu."
(Cevdet Kudret, Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman-2)
"iletişimde, bilgi akışının iki yönlü olması beklenir. Sibernetikte bir bilgi kaynağından tek yönlü bilgi iletimine 'enformasyon',
karşılıklı bilgi alışverişine İse 'komünikasyon' ya da İletişim adı verilir. Yani, İki sistem arasındaki karşılıklı bilgi alışverişini 'İleti-
şim' olarak adlandırma, tek yönlü bilgi akışını ise başka bir şey sayma eğilimi vardır. Bu ayrımı dikkate aldığınızda insanlar
arasındaki bütün konuşmaları, iletişim kabul edemeyeceğimizi düşünebiliriz. Örneğin ana babalar ya da amirler, çocuklarına /
memurlarına sadece birtakım emirler verip onların bu emirler karşısındaki tepkileriyle ilgilenmezlerse bu tavırlarını 'iletişim'
değil, 'enformasyon' yani tek yönlü bir bilgi iletimi kabul etmek pek de yanlış olmasa gerek."
(Üstün Dökmen, Sanatta ve Günlük Yaşamda İletişim Çatışmaları ve Empati)
Örnek Soru
Avcılık meyve koparma, yere düşenleri toplama ve balık
tutma gibi işlerle başladı. İlk av silahları olan taşlar, Yont-
ma Taş Dönemi'nde ortaya çıktı. Asurların ve Perslerin
spor amacıyla yırtıcı hayvan avı yaptıkları, Parthlann avda
doğan gibi yırtıcı kuşları kullandıkları bilinmektedir. Avcı-
lıkta ateşli silahların kullanılmasına ilk olarak 16. yüzyılda
başlandı.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi ağır başmakta-
dır?
A) Öyküleyici anlatım
C) Betimleyici anlatım
B) Tartışmacı anlatım
D) Açıklayıcı anlatım
E) Kanıtlayıcı veriler kullanma
Çözüm
Parçada bilgi vermeye ve öğretmeye dayalı, nesnel bir an-
latım benimsendiği için açıklayıcı anlatım ağır basmakta-
Cevap: D
KRONOMETRE PARAGRAF SORU BANKASI
