Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yollan
PARAGRAFTA ANLAM
Q
q
2. Betimleme (Tasvir Etme)
Bir varlık ya da m*ânın ayma niteliklerini ortaya koyma Mite-
midir. çizme, bir vvlığı ya da durumu okuya-
mn zihründe canlandırmadır. Bu arüatrn yönt«ninde VMlıkW ta-
nıtllırken genellikle sıfatlardan, zarflardan ve benzetmelerden
yararlanılır. Betİrnleyİcİ anlatıma hikâye, ve eyleme daya-
run diğer yazı başvurulur.
Betirnleme; anlatıcı anlatırna duygularını katmışsa Öznd, mla-
tunda yansız bir tutum ş«gilenüşşe nesnel olarak adlarönlr.
Amca, betjmwten varlığın dış "üh•üşü yy'i Özdlİklerİ
aktanmışsa fiziksel; iç dünyasına ait aynntıW aktanln-vşsa rıh-
sal betirnlerne diye adlandınız
Aşa»ki bethnhme
Miri Efend twnim tanımaya başladığım zarnanlarth, dli beş alt-
mış yaşlarında, orta boylu, zayıf, kuru fakat dinç bir ihtiyardı.
Uzun, dört köşe yüzü, beyaz seyrek sakalı, büyük kestam rengi
çok yumuşak bakışlı gözleriyle İnsanın üzerinde garip bir tesir
yapardı. (fizksd betjnWrw)
Wjp bt çocuktu. En çok Şey
kendisine ehenmiy•et şeznwşi İdi. En ablade ş"-
'erden bib bütün küskün bir hâl alırdı. Sonra en küçük
bir mÜşfik söze karş kahramanhkW göstermek isterdi. (ruhsal
betimlerne)
9)
bk İstanbul „ Gökyüzünde twlut kaynıyor; yağ-
mur yağdı yağacak... BİZ koyulumuz. Yanm saat
yok:uluğurnuzu, Maltepe'nin bildik sokaklarından bir
önce bithne taaşMayız. Sokaklar, için koşu-
şanlarla dolu. İnsanlar; rayların üzerinden, sola bakarak
hızlı adrrWİa g«yor. Bir banliyö treni Gebze yönüne gü-
rüttüyle Yd alıyor.
Bu "çanın
3. Öyküleme (Hikâye Etme)
Bir dayın nasıl geliştiğini anhtmaya öykülerne denir. Olaylar za-
man. ve kişiye bağlı olarak anlatılır. Bu anlatım yönteminde
öge insandır. thce inşan, daha sonra insandan yola çkı-
larak olay ele alınır. Olaylar oluş srasına göre aktarılır. aayların
genellikle bdİrlİ zangıdan (-dİ) yararlandır.
İç İçe anhtM-n ol-
makla bkükte aralarmth kimi farklar bulunur:
Öykülen«je har*etlihk vudır.
niteleyici sözcükle, öykülemede fiille çokça bu-
Betimme arlat11MW' getirir, öyküneme okuyuc;wu
day içinde yaşatır.
parçada ÖyküWne yararlamhmştr:
hnm saat sonra yine toprak bahçeden geçerek otele giriyor-
dum Rüzgârlığın içirx*ki ikinci kapıyı, çıkarken otele gelen o
pnç adamı görmek umuduyla açtım. Kahn ve katı bir karanlık
vard İçerith. GÖzWİmİ, karanı* alışıncaya kathr kisp lobinin
loşluğında gezdirdim. O genç adam görünürlerde yoktu. Re-
sepsiycxthki tMkmadW1 merdivene yürûcürn.
SIRA SENDE 27
7
Memet gülümsedi. peki makamında başım şanadı.
kalktı, yana geçti, yerini bana VHdİ. Yeksiyona geç-
th. Biç«dövwcwı ayrılalı yıllM duyor. Öt*i biçerdöverle de
ukalan gehyorlar. Durmaya, Memet'ten y«ıi şeyl«
ye yt*. Gaza bastım. Korku kötü Şey. Direksiym «imde
sanuuyor. Yılan gidişi gibi büğrü gidişim. Memet güürnse-
yerek direksiyonu düzeltiyor.
Bu anlatmunda aş»daküerden hangisi baş-
A)
B)
C)
D)
E)
Öykül«ne -
Açıklama - betiml«ne
KMş11aştınna - öykülerne
Tartmama - açtklwna
Karşılaştırma - tanındarna
A) Betinwne
B) Açıklama
C) Örnekleme
ÖykübrTW
D)
ç ö ZOM SENDE
PMçadakİ -yola koyuluyonxz, yol alım fiill«İ Ne öykü-
lemeden; 'soğuk, yağmur yağdı yağacak, sağa sola bakMak,
hızlı gürültüyle. gibi nitdeyici sözl«iyle de betim-
lerned«ı yararlanılrnıştır.
62
TOR K ÇE KONU ANLATIM
FASİKÜLÜ
