ANADOLU'NUN MUTASAWIFLARI-YÖNETİCİ SINIF-SOSYAL VE KÜLTÜREL FAALİYETLER
İlmiye (İlim Ehli — Ulema)
• Eğitim, din ve adalet işlerinin yürütülmesinden sorumlu olan askerî sınıftır.
• Ülkede eğitim ve öğretimin sürdürülmesi, sosyal, askeri ve idari alanlarda görüşünü bildirme ve adli-idari hizmetlerin
yürütülesinden sorumludur.
• Şeyhülislam, kazasker, kadılar, müderrisler, müftüler ve imamlar bu sınıfın üyeleridir.
KRİTİK BİLGİ
İlmiye sınıfına katılabilmenin temel şartı medrese mezunu olmaktır. Devşirme kökenli bir devlet adamı ilmiye sınıfının
üyesi olamaz.
Kalemiye (Kalem Ehli)
• Osmanlı Devleti'nde mali ve mülki işlerin yürütülmesinden sorumlu olan sınıftır.
• Devletin iç-dlş yazışmaları, hazine arazileri ile ilgili kayıtların tutulması ve ülke genelindeki bürokratik işlemlerin yürü-
tülmesi bu sınıfın görevleri arasındadır.
• Anadolu ve Rumeli defterdarı, nişancı, reis-ül küttap ve katipler bu sınıfın üyeleri arasındadır.
OSMANLI'DA KÜLTÜREL FAALİYETLERİN SOSYAL HAYATA ETKİSİ
• Kuruluşundan bu yana Osmanlı Devleti, iskân ve istimalet politikaları ile yerleşik hayatı önemseyen faaliyetlerde bu-
lunmuştur.
• Osmanlı Devleti fethettiği şehirlerde yaşayan halklara ayrım gözetmeksizin aynı muamelede bulunmuş, yol, köprü,
han, cami ve medrese imar etmiş; çarşı, pazar ve bedestenler yaparak ticareti geliştirmeyi amaçlamıştır.
• Türkler, bilim alanında yaptıkları çalışmalar ile her dönem adlarından söz ettirmişlerdir. İslamiyet'ten önce hazırladık-
ları 12 Hayvanlı Türk Takvimi, bilim alanına yaptıkları kanıtın en önemlileridir.
• İslamiyet'le birlikte medrese geleneği başlamış; Nişabur, Bağdat ve diğer önemli yerlerde dönemin en üst eğitim kuru-
mu olan Nizamiye Medreseleri açılmıştır.
• Osmanlı döneminde ilk medrese İznik'te açılan İznik Medresesidir. Bu medreseyi daha sonra Bursa, Edirne ve İstan-
bul'da açılan medreseler takip etmiştir.
• Bu medreselerde yetişen Islam bilginleri, Orta Çağ'da İslam kültür medeniyetini zirveye taşımışlardır.
AKŞEMSETTİN
• Hacı Bayram Veli'nin müritlerinden olan
Akşemsettin, Fatih Sultan Mehmet'in
lalasıdır.
• Tıp,eczacı lık ve tasavvuf alanlarında
çalışma ar yaptı
• Maddetü'l Hayat isimli eserinde
ilk defa hastalıkların sebebi olarak
mikropun varlığından söz etti
ULUĞ BEY
Timur'un torunudur Aynı zamanda
devlet adamıdır.
Semerkant'da yaptırdığı medrese ile
astronomi ilminin gelişmesine yardımcı olmuştur.
• Ali Kuşçu ve Kadızade-İ
Rumi'yi yet'ştirmiştir.
TÜRK
BİLİMİNİN
YILDIZLARI
ALİ KUŞÇU
• Semerkant'ta yetişen Ali Kuşçu, Uluğ Bey'in Öğrencisidir
• Uluğ Bey döneminde kurulan Semerkand Medresesi'nin müdürlüğünü yapmıştır.
• Uluğ Beytin öldürülmesinden Önce Akkoyunlu Devleti'ne oradanda Osmanlı hizmetine girmiştir
• İstanbul'un enlem ve boylamını tespit eden Ali Kuşçu, Fatih camiine bir güneş saati yapmıştır.
• Ayasofya medresesine müderris olan Ali Kuşçu, Matematik ve Astronomi alanında çalışmaları ile tanınır
MEBİ KONU ÖZETLERİ
92
TARİH - TYT-AYT
