ALP ER
TUNGA
ALP ER TUNGA
DESTANI
(destan)
Yazarı
Anonim
Kişileri: Ap Er Tunga, Keyhüsrev , Keykâvus, Zâl, Eloğlu Rüstem, Siyavuş
ÖZET
Türklerin Yaratılış Destanı'ndan sonra bilinen ilk destanıdır. Alp Er Tun-
MO 7. yüzyılda yaşayan bir Saka hükümdarıdır. Destanda, Türk-lran
savaşları ve Alp Er yiğitlikleri anlatılır. Aynı konu Iran &stanı Şeh-
name'de geçer. Alp Er Tunga, Afrasiyab olarak yer almştır.
MO 624 tarihinck Türk-lran savaşları sırasında Keyhüsrev tarafından hile ile
öldürtülmüştür. Onun ölümünden sonra da Saka Devleti eski büyüklüğünü
kaybetmiştir. Iran ülkesinck birçok padişahlık bulunuyordu. Bunlardan biri de
Kabil Padişahlığı idi ve başında da Zâl adlı biri vardı. Zil, Alp Er Tunga'nın
elin& esir olan Iran Hükümdarını kurtarmak Çin Turan ülkesine yürür. Alp
Er Tunga'yı yener ama hükümdarını kurtaramaz. Bir süre sonra Alp Er
da İran'a savaş açar. Yaşlanmış olan Zâl kendi gitmez, Alp Er Tunga'ya karşı
oğlu Rüstem'i yollar. Savaşların çoğunu Rüstem, bir kısmını da Alp Er
kazanır. Bu savaşlar sürüp giderken İran'ın hükümdarı olan Keykâvus, oğ-
lu Siyavuş'u ve Zâloğlu Rüstem'i küstürür ve şehzade Siyavuş kaçıp Alp Er
sığınır. Orack uzun zaman kalan Siyavuş, Türk yiğitlerinckn birinin
kızıyla da evlenir ve Keyhüsrev adında bir oğlu olur. Keyhüsrev büyüyünce
İranlılar onu kaçırıp hükümdar yaparlar. Keyhüsrev, Zâloğlu Rüstem'in
[ünü alır ve onu Alp Er üzerine şnderir. Yine birçok savaş olur,
çoğunda Alp Er Tunga yenilir. Ordusu dağlan, bitkin düşen Alp Er
tek başına dağlara çekilir. Mağarada tek başına yaşarken izini sürüp yerini
bulurlar. Alp Er suya atlayıp kurtulrnak Stese bunu başaramaz. Tek
başına kalmış olan Alp Er Tunga çarpışarak kahramanca can verir.