ALKOLLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
• Alkoller yapılarında bulunan oksijen atomundan dolayı po-
lar moleküllerdir.
• Oksijen atomu üzerinde iki tane ortaklanmamış elektron
çifti vardır.
Yoğun fazlarda alkol molekülleri arasında hidrojen bağl bu-
lunmaktadır. Bu nedenle alkollerin kaynama noktaları, aynı
karbon sayılı eterlerden ve alkanlardan daha yüksektir.
Yalın çift
• Alkollerin yapısındaki karbon sayısı ve — OH grubu sayısı
arttıkça kaynama noktası artar.
• Alkoller suyla da hidrojen bağı yapabilirler. Alkollerin suyla hid-
rojen bağı yapa bil me özeliği alkollerin suda çözünmesini sağlar.
• Alkollerin yapısında bulunan karbon sayısı arttıkça, sudaki
çözünürlüğü azalır, — OH grubu sayısı arttıkça sudaki çözü-
nürlüğü artar.
Hidrojen bağı
Hidrojen bağı
H
C2H5
H
o
CH3
ALKOLLERİN KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
1. Metanol (Metil Alkol)
Metanolün formülü CH30H Olan polar bir moleküldür ve
suda çok İyi çözünür. Alkollerin en basit üyesi olan meta-
nolün, kaynama noktası 64,7 OC'dir. Odunun havasız or-
tamda ve yüksek sıcaklıkta damıtılmasıyla elde edildiğin-
den metanole "odun alkolü" de denilmektedir.
CO + 2H2 CH30H
Metanol çok zehirlidir; az miktarda yutulması körlüğe, çok
miktarda yutulması ölüme yol açabilir. Buharının solun-
maşıyla da metanol zehirlenmesi meydana gelebilir.
2. Etanol (Etil Alkol)
Etanolün formülü CH3CH20H olan polar bir moleküldür
ve suda çok İyi çözünür.
Etanol; tahıl, darı ve şeker kamışı gibi bitkilerin ferman-
taşyonuyla üretilebildiği İçin aynı zamanda yenilenebilir
bir enerji kaynağıdır. Etanol elde edildikten sonra benzinle
çeşitli oranlarda karıştırılarak kullanılabilir. Etanol cilt üze-
nında lokal antiseptik olarak kullanılmaktadır, İyi bir çözü-
cü olan etanol ilaç üretiminde (öksürük şurubu), parfüm
ve kolonya üretiminde kullanılmaktadır.
3. Alkollerden Su Çekilmesi
H2S04
R — CH2 — CH2 R — CH CHİ + H20
Alkol OH
Alken
1 mol alkolden H2S04 katalizörlüğünde yüksek sıcaklıkta
(180 cc) 1 mol su çekilirse alkenler oluşur.
4. Glikozun Fermantasyonu İle Etanol Eldesi
2ÇHsOH + 2C02 + ATP
Glikoz
Etanol
Glikozun Zimas enzimi yardımıyla fermantasyonu sonu-
cunda etanol elde edilir.
5. Alkil Halojenürlerden Alkol Eldesi
C2H5X + KOH C2H50H + HX
Alkil halojenür
Alkol
Alkil halojenürlerin sulu NaOH veya sulu KOH İle ısıtılması
sonucunda alkoller elde edilir,
6. Alkenlerden Alkol Eldesi
CH2 CH3CH2 — OH
Alken
Alkol
Alkenlere asit katalizörlüğünde H20 katıldığında alkoller
elde edilir. +120 katılması Markovnikov kuralına uygun ola-
rak gerçekleşir.
ORBİTAL YAYINLARI
ORGANİK