1. Alkinlerin Yanma Tepkimeleri
CnH2n_2 + (311-1)/202 nC02 + (n-1)H20
Alkinler Oksijen ile yandıklarında C02 ve H20 Oluşur.
2. Alkinlerin, Alkenlere ve Alkanlara İndirgenmesi
R — C CH 4 2H2 R — CH2 — CE 3
ALKİNLERİN TEPKİMELERİ
R—
C— CH
Alkin
Alkin
Alkan
R — CH — CH2
Alken
1 mol alkin 2 mol Hl İle Nİ veya pt katalizörlüğünde doyu-
rulursa alkan oluşur.
1 mol alkin 1 mol Hz ile Pd (Lindlar) katalizörü varlığında
doyurulursa alken oluşur.
3. Alkinlere Halojen Katılması
R — C CH + 2Br2 R — C — CH
1 mol alkine 2 mol Br2 katılabilir. Alkenlerde olduğu gibi
bromun kırmızı rengi kaybolur.
4. Alkinlere HBr (HCI) Katılması
C CH + 2HBr R —
Alkinlere HBr gibi asitlerin katılması Markovnikov kuralına
uygun olarak gerçekleşir. 1 mol alkine 2 mol HBr katılabilir.
5. Cu+ Tuzlan İle Çökelek Oluşturma
R —C — CH + R — C— CCU
(Kırmızı çökelek)
R — C — C — R + Cü2C12 Tepkime olmaz
Uç alkinlerin (üçlü bağ karbonunda hidrojen bulunan al-
kinler) amonyaklı çözeltisiyle tepkimesi
sonucunda kırmızı renkli çökelek oluşur. İç alkinler bu tep-
kimeyi vermez.
6. Ag+ Tuzlan ile Çökelek Oluşturma
R — C CH + AgN03 R — C CAg
(Beyaz çökelek)
R — C —C— R + AEN03 —b Tepkime olmaz
Uç alkinler amonyaklı gümüş nitrat (AgN03) çözeltisiyle
beyaz renkli çökelek verir. İç alkinler bu tepkimeyi vermez.
NOT
Asetilen (C2H2) bileşiği amonyaklı Cü2C12 ve AgN03 (Tol-
lens belirteci) çözeltileri ile yer değiştirme tepkimesi vere-
rek metal asetilenür tuzlarını oluşturur. Bu tuzlar darbele-
re karşı dayanıksız olup patlayıcı özelliktedir.
ORBİTAL YAYINLARI
ORGANİK
