ALKENLER (OLEFİNLER)
• Alkenlerin genel formülü CnH2n dir.
• Alkenlerin adlan -en son eki İle biter.
• Alkenlerin yapısında en az bir tane C C bağı olmalıdır.
Yani yapılarında en az bir tane pi (n) bağı bulunur.
H 1200 H
sp2 sp2
Alkenlerin Adlandırılması
1. İkili bağ İçeren sürekli (en uzun düz) karbon zinciri belirle-
nir. Numaralandırma İşlemi, İkili bağ karbonları en küçük
numarayı alacak şekilde yapılır.
2. Önce dallanmanın bağlı olduğu karbonların numaraları
ve adları yazılır, daha sonra ikili bağın yeri belirtilir. İkili
bağ karbonlarına verilen numaralardan küçük Olan ikili
bağın yerini belirtir.
3. Son olarak ana zincirdeki karbon sayısına karşılık gelen al-
kanın adının sonundaki —an eki yerine -en eki getirilerek
• Alkenlerdeki ikili bağ içeren karbon atomları sp2 hibritleş-
mesi yapmıştır.
• Alkenler yağa benzeyen görünüşlerinden dolayı olefinler
olarak da adlandırılır.
• Alkenler, alkanlarda olduğu gibi homolog sıra oluşturur. Bu
serinin ilk üyesi etendir.
CH2 CH2
eten
CH3CH CH2
propen
Sikloalkenlerin Adlandırılması
. Önce siklo Ön eki daha sonra halkayı oluşturan toplam
karbon sayısına karşılık gelen alkanın adının sonundaki
-an eki yerine -en eki getirilir.
2. Numaralandırmaya çift bağ karbonlarından başlanır ve
bu karbonlar her zaman 1 ve 2 rakamını alır. Daha sonra
yan gruplara küçük numaralar gelecek şekilde numara-
landırmaya devam edilir.
3. Halkada sadece bir tane İkili bağ varsa İkili bağın yeri be-
lirtilmez, Birden fazla sayıda İkili bağ varsa yada yapıda
hem İkili bağ hem de dallanma varsa İkili bağ karbonları-
adlandırma tamamlanır.
34 5
CH3CH CHCH2CH3
2-Penten
13 4
CH3—CZ C— CH3
2-Bromo-3-metiI-2-büten
4 32
CH3CHCH — CH2
CH3
3-Metil-1-büten
6,7
C2H5
CH3 —CH CH — CH — CH3
3,5-DİmetiI-3-hepten
nın yeri belirtilir.
CH3
CH3
Br
CH3
4.
3-MetiIsikloheksen
3-Bromo-1,2-dimetiIsikIopenten
Çift bağ karbonlarında dallanma varsa bu 1 numaralı kar-
bon, diğer çift bağ karbonu ise 2 numaralı karbondur.
4. Hidrokarbonun yapısında birden fazla sayıda çift bağ var-
sa -dien, -trien, -tetraen şeklinde adlandırılır,
CH3
CH3 —CH
2-MetiI-I,3-pentadien
Alkenil Gruplan: Alkenlerden bir tane hidrojen
atomu çıkarılırsa alkenil grupları oluşur.
cnHzn
alken
alkenil
CH3
1-MetiIsikloheksen
CH2 CH2
Eten
CH2 CH — CH3
Propen
cı
cı
1,3-DikIorosiklopenten
CH2 CH —
Etenil (vinil)
CH2 CH — CH2 —
2-PropeniI (allil)
ORBİTAL YAYINLARI
KİMYA SORU BANKASI
AYT - ORGANİK
