ALKENLER
ALKEN VE TÜREVLERİ
İZOMERİ
• Alkenlerde çift bağın yerinin değiştiği
CHa-C-C-CH3
c-c
c-c
izomerler
alkanlarla
Bileşik
vardır.
CH3
CH3- -CH- CHP
• Uç karbonludan
itibaren
izomerdir.
CH3 — — CH2
CHP - CHP
2-Büten
ı-Büten
alkenler, siklo
Siklopropan
CHa-C-CH
— — CH3
• Atomların bağlanma şekilleri aynı, uzayda yöneliş
şekilleri farklı olan izomerlere "stereoizomerler"
denir. Geometrik izomeri bir çeşit stereoizomerliktir.
• Geometrik izomeri, cis-trans izomerliğidir. Bu
izomeri alkenlerde görülür. İkili bağ, bileşiğin bağ
eksenleri etrafında dönmesini engeller.
• Alkenlerde ikili bağın karbonlarına bağlı gruplar;
düzlemin aynı tarafında ise cis, farklı tarafında ise
trans olarak adlandırılır.
• Alken molekülünde çift bağ taşıyan karbon
atomlarından birine aynı iki grup bağlı ise cis-trans
izomeri gözlenmez.
b
Cis-trans izomeri yok
CH3
CH3
CH2-CH-&-CH3
CI-13
H
CI
H- C-C-H
H- C-C-H
cı
cı
c-c
CI
CH3
CI
CI
CH3
c-c
CH3
¯ CH2
b
c
b
b
Cis-trans izomeri gösterir
Cis-ı ,2-dik10ro eten
KN 60 oc
Kullanım alanları
CI H
Trans- 1 ,2-dikloro eten
Apolar
KN 247 oc
• Etilen, muz gibi meyvelerin olgunlaştırılmasında
kullanılır.
• Etenin türevleri olan trikloroeten ve tetrakloroeten
(perkloroeten) yağ çözme özelliğinden dolayı kuru
temizlemede yaygın olarak kullanılır.
DİKKAT
Trans izomerler cis izomerlere göre daha kararlıdır.
KİMYA - AYT
CHa-Cl-ç-CH-C-CH2
CH3-CH—CH-CH3
Okunuşu
3-4-Dibromo-2-metil-
1 -penten
3,3-Dimetil-1 -büten
5-Metil-1 ,3-hekzadien
Kloro eten
(Vinilklorür)
1-2-Dibromo eten
Tetrakloro eten
Propilen (Propen)
2-Bromo-3-metil
—2-büten
Trikloro eten
Cis-2-büten
Trans-2-büten
Politetrafloro etilen
(PTFE) (TEFLON)
Polivinil klorür (PVC)
2-Metil-1 ,3-pentadien
1 -Büten
2-Büten
MEBİ KONU ÖZETLERİ
119
