• Alkanların genel formülü CnH2n.2 dir.
• Bütün bağlar sigma bağıdır.
• Bütün karbon atomları sp3 hibritleşmesi yapmıştır.
Alkanların adları -an son eki ile biter.
• Alkanlar homolog sıra oluştururlar.
• Alkanlar düz zincirli yapıda olabildikleri gibi dallanmış yapıda da olabi-
lirler. Alkanlardaki karbon atomları peş peşe sıralanmışsa düz zincirlidir.
Düz zincirli alkan
CH3 — CH2 — CH2 — CH2 — CH
ALKANLAR (PARAFİNLER)
CH3 — CH — ¯ CH3
Dallanmış alkan
CH3 — CH — CH2 —
CH3
Metan
Etan
Propan
Bütan
Pentan
H eksan
Heptan
Oktan
Nonan
Dekan
C2H6
C3H8
C4Hıo
C5H 12
C7H16
C9H20
CIDH22
KARBON
PRİMER, SEKONDER VE TERSİYER
Bir karbon atomu doğrudan sadece bir karbon atomuna bağlı İse primer (birincil), İki karbon
atomuna bağlı ise sekonder (ikincil) ve üç karbon atomuna bağlı ise tersiyer (üçüncül) olarak
tanımlanır. Aynı zamanda bu karbon atomlarına bağlı Olan hidrojenlerde primer, sekonder ve
tersiyer şeklinde sınıflandırılabilir.
ALKİL GRUPLARI (R-)
10
30
10.—CH3
Bir alkandan teorik olarak bir hidrojenin çıkarılması ile oluşan gruplara alkil
CH3 —
grupları (kökleri) denir. Alkil kökleri türetildiği alkanın adının sonundaki —an eki
CH3CH2 —
yerine —il eki getirilerek adlandırılır.
Alkanlarm ve Alkil Köklerinin Özel (Yaygın) Adlandırılması
20
Metil
propİl
Yaygın adlandırma toplam karbon sayısına göre yapılır.
Normal Düz zincirli alkanlar adlandırılırken adının
başına n- eki getirilir.
CH3 — — — CH3
n-bütan
CH3
CH3 — CH —
izobütan
CH3 — C— CH3
CH3
neopentan
İzo: Düz zincirli bir alkanda zincirdeki 2. karbona, 1 tane metil grubu
bağlanırsa özel adlandırmada adının başına izo- ön eki getirilir.
neo: Düz zincirli bir alkanda zincirdeki 2. karbona 2 tane metil grubu
bağlanırsa özel adlandırmada adının başına neo- ön eki getirilir.
CH3 — — CH2 — — CH3
n-pentan
CH3
CH3 — CH — — CH3
izopentan
CH3
CH3 —C — CH2 — CH3
CH3
neohekşan
CH3 — CH2 — CH2 —
n-propil
CH3
CH3
CH3 — CH —
izopropil
CH3
CH3 — — CH2
İzobütİI
— CH2 — CH2 — CH2 —
n-bütİI
CH3
CH3 — C — CH2 —
CH3
neopentil
CH3 — CH — — CH3
şek-bütil
CH3 — C— CH3
ter-büöl
ORBİTAL YAYINLARI
AYT - ORGANİK
KİMYA SORU BANKASI
