Alevilik Bektaşilik ile ilqili kavramlar
Cem ve Cem evi:
Cem; toplanmak, bir araya gelmek ve bütünleş-
mek demektir. Alevilik — Bektaşilikte cem bir
araya gelinerek topluca yapılır. Cemi dede yö-
netir.
Semah:
Evrende bulunan her şeyin dönmesinden hare-
ketle Aleviler, Allah'a olan aşk ve sevgilerini
döndükleri semahla ifade ederler. Semah; ilahi
aşkı ruhunda duymaya, o aşkla Allah'ın güzel
isimlerinden herhangi birini anarak ayakta dön-
meye denir.
Musahiplik:
Alevilik — Bektaşilikte musahiplik (yol kardeşliği)
çok önemlidir. Musahiplik, Hz. Peygamber Dö-
neminde sahabe arasında yaşanan birlik, bera-
berlik, kardeşlik ve dayanışmanın günümüze ta-
şınmasıdır.
Musahiplik, evli olan iki kişinin aileleriyle birlikte
dedenin huzurunda kurban keserek hayat boyu
yol kardeşi olmaya söz vermesidir. Musahipliğin
temeli dayanışma ve paylaşmadır.
Gülbenk:
Alevilik — Bektaşilikte ibadetin temeli duadır. İn-
şan, günlük hayatta maddi ve manevi pek çok
sıkıntılara düşebilir ve 0 vakit bir kurtarıcı, çıkış
yolu aramaya başlar. Aklına İlk gelen İse Yüce
Allah Olur.
Alevi — Bektaşi geleneğinde dua "gülbenk" Ola-
rak isimlendirilir. Gülbenk kelimesi gül sesi, bül-
bül şakıması anlamlarına gelmektedir. Gülbenk;
Allah'a sığınma, yalvarma ve O'ndan af dileme-
Muharrem ve Aşure Ayı:
Muharrem hicri yılın ilk ayıdır. Muharrem ayının
onuncu günü "aşura” diye adlandırılır. Hz. Pey-
gamber bu ayın dokuz, on ve on birinci günle-
rinde oruç tutmuş; Müslümanlara da bu orucu
tutmalarını tavsiye etmiştir.
Alevi — Bektaşiler muharrem ayına büyük önem
verirler. Bu ay boyunca Hz. Peygambere ve
onun ehl-i beytine salavat getirirler. Başta Hz.
Hüseyin olmak üzere Kerbela'da şehit düşenler
İçin mersiyeler ve dualar okurlar. Muharrem ayı-
nın İlk on İki gününü oruçlu olarak geçirirler. Bu
günlerde Hz. Hüseyin'in ve evladının Kerbela'da
susuz bırakılmasından dolayı su içmez, eğlence
yapmaz ve kurban kesmezler.
Alevi-Bektaşi kültüründe muharremin ilk on
günü oruç tutulduktan sonra on üçüncü günde
Kerbela faciasından sağ kurtulan İmam Zeynel
Abidin için şükür kurbanı kesilir, aşure kaynatı-
lır. Muharrem ayında yoksullara, kimsesizlere
yardım etmeye daha çok özen gösterilir. Yar-
dımlaşmaya önem verilir.
Nusayrilik
Nusayriler, İslam'ın tasawufi yorumlarından
Alevilik düşüncesine bağlıdırlar. Düşüncelerini
ehl-i beyt imamlarından Hasan el — Askeri yo-
luyla Hz. Ali'ye ve Hz. Muhammed (s.a.v)'e da-
yandırırlar.
İnsan; inancı, düşüncesi, mezhebi ne olursa ol-
sun herkese saygı göstermelidir. Barış ve hoş-
görü ön planda tutulmalıdır. Dini yorumların
çağlara ve ortama göre dinin anlaşılma biçimleri
olduğu kavranmalıdır. İtikadi, amelî, tasavvufi
yorum biçimleri birer zenginlik olarak kabul edil-
melidir.
Değer:
bir toplum İçinde veya insanlar arasında benim-
senmiş ve yaşatılmakta Olan her türlü duyuş,
düşünüş, davranış, kural ve kıymettir. Söz ve
davranışların doğru, yanlış, güzel, çirkin, iyi ve
kötü şeklinde tanımlanmasını sağlayan temel
etken değerdir. Bu bakımdan günlük konuşma-
larda iyi, kötü denildiğinde ahlaki değerler; güzel
veya güzel değil denildiğinde sanatsal değerler;
helal, haram denildiğinde ise dini değerler kas-
tedilir.
Muharrem ayının 10. günü aşure pişirip komşu
ve yakınlara dağıtmak, evlenen kızların çeyizine
Kur'an-ı Kerim koymak, selamlaşırken "Esse-
lamü aleyküm", "Ve aleyküm selam. "İfadelerini
kullanmak da dinimizin etkisiyle oluşan Örf ve
adetlerimizdendir.
