ALDEHİTLERİN ADLANDIRILMASI
CHa-CH-CH2 CH
Bileşik
CH3 CH—CH
Okunuşu
2-Bromo propanal
Fenil metanal (Benzaldehit)
3-KIoro bütanal
Siklohekzil metanal
Propanal
Etanal (Asetaldehit)
2,3-DimetiI bütanal
2-Hidroksi-2-metil propanal
Metanal (Formaldehit)
ALDEHİTLER
ALDEHİTLERİN KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
• Aldehitlerde karbonil grubuna bağlı bir hidrojen
bulunduğundan yükseltgenebilir.
1 KMn0
R-C-H+â02
Aldehit
Karboksilik asit
O
cı
O
• Aldehitlerin ilk üyesi olan formaldehit (HCHO) iki kez
yükseltgenerek karbonik aside (H C03) dönüşür.
• KMn04 ve K2Cr207 yaygın kullanılan yükseltgen
maddelerdir.
• Aldehitler, bazik ortamda Fehling ve Tollens
ayıraçları (çözeltileri) ile yükseltgenip karboksilik asit
C-H
O
CHa-CHp-C-H
o
CH3- C -H
CHa-CH-CH-CH
CH3 CH3
CH30
CH3-C CH
OH
o
H-C H
KİMYA - AYT
oluşturabilir.
O
O
NH3
2Ag(k) + H20
Gümüş aynası
• Tollens ayıracı: Amonyaklı gümüş nitrat çözeltisidir.
O
O
CH3- C -H + 2cu2+ + 40H _J9J_ş C -OH +
cup + 2HP
Kızıl kahve
• Fehling ayıracı: Bakır(ll) sülfat (CuS04) ve sodyum
potasyum tartarat (NaKC4H 05) içeren çözeltiye
NaOH eklenmesi ile elde edilen çözeltidir.
gösterimi yükseltgenme tepkimelerine aittir.
İndirgenme tepkimesi
• Aldehitler indirgenebilir.
gerçekleşirken karbonil grubuna hidrojen katılır.
Aldehitler indirgenerek primer alkol oluşturur.
NaBH.
CH3-C—H+H2
Aldehit
CH3-CH2-OH
Primer alkol
• LiAIH veNaBH4yaygın kullanılan indirgen maddelerdir.
gösterimi İndirgenme tepkimelerine
MEBİ KONU ÖZETLERİ
131
