4. Akışkanların Basıncı
Su ve hava gibi akabilen maddelere akışkan denir.
Akışkanların basıncını Bernoulli İlkeleri belirler. Bunlar üç tanedir.
2.
3.
Akışkanların hızının arttığı yerde basınç azalır.
Akışkanlar büyük basınçlı ortamdan küçük basınçlı ortama
doğru hareket ederler.
Borularda akışkanın hızı dar kısımda büyük, geniş kısımda kü-
çüktür.
Bir çatının üst kısmında
hızla esen rüzgar çatı-
nın üst kısmında basın-
cın azalmasına neden
olur. İç kısımdaki ba-
SınÇ daha büyük Oldu-
ğu için çatı yukarıya
doğru yükselerek uçabilir.
Bir kağıdın üst kısmına hızla
üfl"diğinde şekildeki gibi ha-
va akımının olduğu A noktası
civarında basınç düşer, açık
havadan daha küçük hale ge- kağıt
lir. B noktası civannda basınç
açık hava basıncına eşit olup
A noktası civarına göre daha
hava akımı
Orne
VI
Şekildeki boruda su sürekli olarak akarken; dar yerde su hl-
zı VI , geniş yerde v2, dar yerde üstteki küçük boruda şu yük-
sekliği hl, geniş yerde h2 olduğuna göre, VI ile "2, hl ile ha
arasındaki ilişki nedir?
Çöz"
Bernoulli ilkesine göre dar yerde akışkan hızı büyük Olduğu için
VI v Olur.
Hızın arttığı yerde akışkan basıncı daha azdır, öyleyse dar yerde
basınç daha küçüktür. O halde hl daha küçüktür; hl h2 olur.
Bir uçağın kanadının kesiti
şekildeki gibidir. Uçak kana-
dl uçakla birlikte 1 yönünde
hareket ederken hava da
bağıl olarak 2 yönünde akar.
Kanadın üst kısmı tümsek
2 Üst
büyüktür. B bölgesindeki hava daha küçük basınçlı bölgeye
hareket eder. Hareket ederken de kağıdı yukarı kaldırır.
Düşey kesiti verilen şekil- 1
deki düzenekte piston 1
konumundan 2 konumu-
ok
na hızla itildiğinde, hava
dar borudan çok daha
hızlı geçer. A noktasın-
dan geçen hava durgun
havaya göre hızlı olduğundan A noktasının basıncı düşer. Akış-
kanlar büyük basınçlı ortamdan düşük basınçlı ortama doğ-
ru hareket ettiği için hava ok yönünde hareket eder. Bu şekil-
de suyu da yükseltir.
Bu düzenekte akışkanların 3 ilkesi de görülür.
Bir tramvay durağında tramvay Ok yönünde hızla geçerken
havanın da Ok yönünde hareket etmesini sağlar. Hava akımı-
run arttığı raylı bölgede basınç düşer. Bernoulli ilkesine göre
A noktası civannda bulunan kişiler basıncın düşük olduğu ta-
rafa itildiklerini hissederler. Bu durum tehlikeli Olduğu için A
noktası civarında bulunmamak gerekir. Aynı durum kara yo-
lunda da geçerlidir. Araçlar yoldan hızla geçerken hava da ay-
nı yönde hareketlenir. Yol kenarında duran insanlar hava akı-
mına doğru basınç etkisiyle harekete zorlanırlar.
biçiminde, alt kısmı düz olup üst kısımda hava alt kısma gö-
re daha uzun yol alır. Böylece üstten hava daha hızlı geçer.
Akışkanın hızının arttığı yerde basınç azaldığı için üst kısımda
basınç alt kısma göre daha çok azalır. Kanadın alt kısmına uy-
gulanan kuwet de daha büyük olur ve uçağı yukarıya kaldı-
