AHMED-ı DAİ
Germiyanoğullanna mensuptur.
Kadılık görevinde bulunmuş âlim bir şahsi-
yettir.
Anadolu'da bilimin gelişmesinde Arapça ve
Farsçadan yaptığı çeviriler etkili olmuştur.
ESERLERİ
Türkçe Divan, Farsça Divan
Çengnâme: Bir çalgı aleti olan "çeng"in başından geçenlerin
anlatıldığı eşer. tasavvufi ve sembolik Özellikler taşmaktadır.
SİNAN PAŞA
-j Süslü ve sanatt nesrü•ı ilk temsilcilerindendir.
Üslubundaki İçtenlk. şeci ve aliterasyon kul.
lanm dikkat çeker.
—j Mahlas kullanmayan Sinan paşa, gazel ve
kaside gibi nazım biçimleriyle eser verme-
miş mcak dNan şiirinin özelliklerini düzyazı-
larma yatsıtmıştır.
-j En önenüi eseri Tazwruname, sanatlı nesrin ilk örneği kabul
edilir. Düzyazı biçiminde yazılmış bu münacatta, zengin bir
tasavvuf kültürü yansıtılmıştır.
ESERLERİ
Tazarruname, Tezkiretü'l-Evliya, Maarifname
MERCİMEK AHMET
Kabusname adil eseri, sade neşrin Önemli
örneklerindendir.
FarsçadM çevrilen eserde şiir. müzik, ahlak,
tıp, astronomi, ticaret, dünya görüşü gibi ko-
nularda zarnanma göre dikkat çekici bilgile-
re yer verilnüştir.
—j Genel anlamda bir öğüt ve aNak kitabı olan dini-tasawufi içe-
rkteki Kabusname; siyasetnarne, fütüwetname ve pendname
Özelhkleri de göstermektedir.
16. YÜZYIL
FUZÛLİ
Bağdana yaşayan şairin gerçek ismi
Mehmet'tir. "Fuzûlî" mahlasını hiç kimsenin
tercih etmeyeceğini düşündüğünden seç.
miştir.
Divan şiirinin, en lirik, duygulan en güzel dile getiren şairidir,
Şiirlerini Azerbaycan şivesiyle yazmıştın
Şiir konusunda, "Şiirin özünü sevgi, temelini bilim oluşturur;
bilimsiz şiir temelsiz duvar gibidir, temelsiz duvar da değersiz-
dir.• düşüncesini savunan Fuzû[i, devrinin ilimlerine vâkıftır
Hz. Hüseyin'in şehit edildiği Kerbela Olayl'ni Hadikatü's-Süeda
adlı eserinde anlatmıştır.
Duygu ve düşüncelerini çok içten anlatan sanatçı, kendisin-
den sonra gelen bütün divan ve halk şairleri İle birlikte günü-
müz sanatçılarını da etkilemiştir.
Ruhun ancak acı çekerek olgunlaşacağına inanan sanatçı
'Aşk ve Izdırap Şairi” olarak tanınır. Aşk acısından mutluluk
duyar, sevgiliye kavuşmayı istemez. Bu düşüncesini "Aşk def-
diyle hoşem el çek ilacımdan tabib I Kılma derman kim hela-
kim zehri dermanındadır' dizeleriyle dile getirir.
Şiirlerinde taşawulu amaç edinmez ancak tasavvuf, onun şi-
irlerinde önemli bir yer tutar.
Gazel şairi olarak tanınan Fuzûli'nin, Hz. Muhammed için yaz-
dığı Su Kasidesi adlı naatı ünlüdür." Ayrıca "hançer", 'gül' ve
"şabâ' redifli başarılı başka kasideleri de vardır.
ESERLERİ
Türkçe Divan, Farsça Divan, Arapça Divan
Leyla vü Mecnun: Leyla'sına olan aşkından Mecnun'a dönen
Kayş'ın, beşerî aşktan ilahi aşka yükselme macerasının anla-
tlldlğl eser, Türk edebiyatının bu konuda yazılmış on başarılı
ve en ünlü mesnevisidir (Özeli için bk. s, 79),
Şikâyetnâme: Türk edebiyatının ilk edebî mektubu kabul edi-
len eserde kendisine bağlanan maaş alamayan FuzûlÎ'nİn, Nİ-
şancı Celalzade Mustafa Çelebi'ye şikâyeti dile getirilmiştir.
Mektupta geçen 'Selam verdim rüşvet değildir diye almadı-
İfadesi meşhurdur.
Beng ü Bade: Şah İsmail'e sunulan bu mesnevide beng (afyon,
esrar) II. Bayezit'i, bade (şarap) Şah İsmail'i temsil etmektedin
89
