Ahlak Felsefesi
6. Bergson, okura vermek istediği her şeyi yayımla-
9.
10.
Bölüm 8
Bir kişi, bir eylemin kendini haksız duruma düşü-
receğini bile bile o eylemi yapıyorsa, bu kişi
bilinçli olarak haksızdır. Öte yandan haksızlık
alışkanlık haline geldiğinde, haksızlıktan kaçın-
manin kişinin elinde olmadığı da bir gerçektir.
Fakat yine de kişi alışkanlıklarından sorumludur,
çünkü o, alışkanlıklarının gerçek yaratıcısıdır. Her
ne kadar eylemin yinelenmesi alışkanlığa neden
olsa da eylemin dayanağı özgürlüktür.
Bu parçada savunulan görüşün temelindeki
düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
A) Alışkanlıklar yaşamı kolaylaştırır.
B) Toplum bireylere sorumluluklarını hatırlatma-
İldir.
C) Haksız eylemleri yapanlar cezalandırılmalıdır.
D) Sınırsız özgürlük olumsuzlukların nedenidir.
E) İnşan ahlakla ilgili. eylemlerinde Özgürdür.
(2003-ösş)
Bölüm 8
II. Dünyada kötülük, çoğu zaman, bilmemekten
kaynaklanır. Tek başına iyi niyet iyiyi istemek bîr
eylemin iyi sonuç vermesi için yeterli değildir.
Sadece iyiyi istemekten yola çıkan bir eylem,
eğer bilgiyle aydınlatılmamışsa, kötüyü istemek
kadar zarar verebilir.
Bu parçada savunulan görüş aşağıdakilerden
hangisidir?
A) İyiyi istemek, İyinin gerçekleşmesi İçin yeterli
Olmasa da ahlaki bir görevdir,
B) Kötü niyette yapılan bir eylem de yarar sağ-
layabilir.
C) Bilgiye dayalı her eylem, iyi niyetle yapılma-
mış olsa da İyi eylemdir.
D) İyinin gerçekleşmesi için, hem iyinin amaç-
lanması hem de bilgiden yararlanılması gere-
E) İnsanlık değerlerini korumak ve yüceltmek
amacıyla yar dan her eylem, iyi eylemdir.
(2002-ÖSS)
12. Yaptığımız her eylem dünyamızı şekillendirir. Her
eylemimizle, aslında ne istediğimize, dünyanın
nasıl bir yer olması gerektiğine ilişkin Zihinsel
tasarımızı ortaya koyarız. Yaptığımız her eylem,
inşan olmaya ilişkin bir değeri korur veya o
değere zarar verir. Örneğin yoksul birine yardım
ederken aslında yaptığımız; "Herkes muhtaç
durumdaki kişilere yardım etmelidir." demektir.
Bunu dünyanın her yeri Ve herkes için her
durumda talep ederiz. Tersine, eğer hırsızlık
yapıyorsak veya herhangi bir tür hırsızlığa göz
yumuyorsak bu; "Hırsızlık yapmak İyi bir şeydir
ve dünyanın herhangi bir yerinde, herhangi bir
kimse hırsızlık yapabilir." demektir. Bu durumda
artık; "Hırsızlık kötüdür." deme olanağımız orta-
dan kalkar.
Bu parçada savunulan görüş aşağıdakilerin
hangisiyle özetlenebilir?
A) İnşan eylemlerinden sorumludur.
B) Eylemlerimiz bizi mutluluğa götürmelidir.
C) Eylemin değeri, bireye sağladığı faydayla
ölçülür.
D) Hukuk kuralları ahlâk kurallarına uygun olma-
ildir.
E) İyi ve kötü, göreceli kavramlar olduğu için
bunlar hakkında yargıya varmak güçtür.
(2001 -ÖSS)
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Ahlak Felsefesi
13. Erdemli inşan, yalnızca erdemli olma özelliklerini
7.
8.
78
mış olduğunu belirterek bundan sonra yazdıkları
arasında bulunabilecek her türlü metnin, metin
parçasının kendi isteği dışında yayımlanmasını
yasaklamıştır. Fakat ölümünden sonra, bu yasak
çiğnenmiştir. Bergson'un topluma mal olduğu
öne sürülmüş ve bazı konuların açıklığa kavuşa-
bileceği düşünülerek birçok yazısı yayımlanmış-
tır. Böyle bir tutum haklı görülebilir, ama etik
açıdan da bizi rahatsız eder.
Parçada sözü edilen tutumun etik açıdan
rahatsız edici olmasının nedeni aşağıdakiler-
den hangisidir?
A) Tarihi zorunlulukların dikkate alınması
B) Toplum yararının gözetilmemesi
C) Bazı konuların açıklığa kavuşturulması
D) Filozofların topluma mal olmuş kişiler olarak
düşünülmesi
E) Kişi haklarının göz ardı edilmesi
(2005-ösş)
Bir çocuk ağaca çıkmak İster ve siz bunu yasak-
larsanız, çok öfkelenir. Oysa, deneyip de tırma-
namayacağını kendisi anlarsa, fiziksel olanaksız-
lığı kabullenir.
Bu parçaya dayanarak aşağıdaki genelleme-
lerden hangisine ulaşılabilir?
A) Özgürlüğün sınırlan topluma göre değişir.
B) Toplumun yararını göz önünde bulundurarak
kişisel özgürlükleri sınırlandırmak gerekir.
C) Amaca ulaşmak isteyen kişi her yolu dener.
D) Yasalar toplumun örflerine göre hazırlanmalı-
E) Özgürlüğün karşısındaki toplumsal engeller
tepkiye neden Olur.
(2005-ösş)
Ahlaki yaşamımızda, sezgisel anlayış en yüksek
kavrayışlar için zorunludur. Sadece kurallara
mekanik bir biçimde uyma ya da kalıplara öykün-
me bizi uzağa götürmez. Yaşama sanatı, eski
rollerin bir provası değildir.
Bu görüşü benimseyen bir kişinin aşağıdaki-
terden hangisini beklenir?
A) Etik yaşamın varlığını
B) Sezgisel kavrayışların önemini
C) Yaşama sanatının varlığını
D) Kuralların zamanla değiştiğini
E) Evrensel ahlak yasasının varlığını
(2004-öşş)
14.
15.
İnşan değerlidir. Çünkü, doğuştan getirdiği
potansiyel Ona "iyi inşan" olabilme olanağı sunar.
Yani kişi uygun ortamda yeterli eğitim alarak
yetiştiğinde herhangi bir alanda başarılı olabilir, o
alanda yaptıklarıyla insanlığa katkıda bulunabilir.
Bu parçaya göre, insanı "değerli" yapan aşa-
ğldakilerden hangisidir?
A) Hangi alanda uzmanlaşacağına kendi irade-
siyle karar verebilmesi
B) İyiyle kötüyü ayırt edebilmesi
C) Uygun koşullar sağlandığında insanlığa hiz-
met edebilecek yetenekte olması
D) Özelliklerinin bir kısmını doğuştan getirmiş
olması
E) Her koşulda zorlukların üstesinden gelebile-
cek potansiyele sahip olması
(2002-ösş)
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
taşıyıp bunun bilincinde olan inşan değildir;
eylemleriyle de sahip olduğu erdemleri yansıta-
bilmelidir. Çağımızda, erdemler üzerine konuşu-
lup, erdemli olmaya ait bilgiler üretilmesine kar-
şın, insanların eylemleri ve sözleri birbirini tutma-
maktadır. Erdemli inşan, bilgisi ile yaptığı, düşün-
cesi ile eylemi arasında boşluk olmayan insandır.
Bu parçada erdemin hangi yönü vurgulan-
maktadır?
A) Gözlemlenebilmesinin çok zor olduğu
B) Eylem alanına da taşınması gerektiği
C) Ancak bilgili kimselerin sahip olabileceği
D) Sonucunun kişiye bir başarı olarak dönmesi
gerektiği
E) Mutluluk verdiği ölçüde değerli sayılacağı
(2001 -ÖSS)
Faydacı ahlak anlayışına göre, en çok sayıda
insana en büyük ölçüde mutluluk sağlayan
eylem, ahlaki bakımdan doğru eylemdir. Dolayı-
sıyla bir eylemi doğru veya yanlış olarak değer-
lendirmek için öncelikle o eylemin, İlgili kişilerin
tümüne sağladığı hazlara ve getirdiği acılara
bakmak gerekir.
Bu parçaya göre, faydacı ahlak anlayışı bir
eylemin ahlaki bakımdan doğru olup olmadı-
ğını değerIendirirken aşağıdakilerin hangisini
Ölçüt alır?
A) Eylemin sonuçlarını
B) Eylemde bulunan kişilerin niteliklerini
C) Eylemin hangi koşullarda gerçekleştirildiğini
D) Toplumun eylemde bulunan kişiye karşı tutu-
munu
E) Eylemin hangi amaçla yapıldığını
(2000-ösş)
Bir düşünüre göre, ahlaki değerler doğru ya da
yanlışı, bireylerin kanılarından bağımsız olarak
belirler. Örneğin "Öldürmek lötüdür.” yargısı,
tıpkı "Üçgenin iç açılarının toplamı 1800'dir.”
yargısı gibi, doğruluğu insanların duygu ve eği-
limlerine göre değişmeyen bir yargıdır.
Bu düşünür, ahlak değerlerinde hangi özelli-
ğin bulunduğunu öne sürmektedir?
A) Erdemli yaşamanın bir aracı olma
B) Tanımlanamaz nitelikte olma
C) Zamanla değişme
D) Nesnel olma
E) İnsanlar arasındaki ilişkileri yönlendirme
(1999-ösş)
79
