Ahlak Felsefesi
Ahlak Felsefesi
16. Stoacı görüşe göre, inşan dünya sahnesinde
yalnızca bir oyuncudur. Oynayacağı rolü seçe-
mez, oyuna müdahale edemez. Her insanın bu
sahne içinde ne yapacağını evrensel akıl belirler.
Kişinin kontrol edebileceği tek şey vardır: kendi
tavırları ve tutkuları. İnşan kendisine ne rol veril-
mişse onunla yetinmeli; sahip olamayacağı şey-
ler için açlık ve kıskançlık duymamalıdır.
Stoacıların bu görüşünün dayandığı
10. c
varsayım aşağıdakilerden hangisidir?
15. D
16. c
13. B
A) İnsanlar, davranışlarını başkalarına örnek
19. B
olacak biçimde düzenlemelidirler.
B) Olayları önceden kestirebilirsek onları yön-
lendirebiliriz.
C) İnsanın, kendine bırakılmış küçük bir alan
dışında, karşı konulamaz bir yazgısı vardır.
D) Erdem, özgür iradenin ahlakça İyi Olana
yönelmesidir.
E) Duyuların bize sağladığı bilgiler İle aklın sağ-
ladlğl bilgiler sürekli çatışır.
(1999-ösş)
17. Pythagorasçı Okula göre, felsefenin amacı inşan
ruhunu kutlarmaktır. Mutluluğun İnsan ruhunda
aranması gerektiğini ileri süren Pythagorasçılar,
ruhun kurtuluşunun ancak bilgi yoluyla saflaşa-
rak ulaşılacak erdemli bir yaşayışla mümkün
olduğunu savunmuşlardır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Pythago-
rasçı okulun bir özelliğidir?
A) Felsefe alanında, sorulardan çok cevaplara
önem verme
B) Felsefeyi salt bir düşünme eylemi olarak
değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi olarak
görme
C) Akla dayalı çıkarımların yanı sıra duyulara
dayalı bilgiye de değer verme
D) Bilginin doğruluğunu, sağladığı yarara değil,
öğeleri arasındaki tutarlılığa bağlama
E) Varlığın hem düşünceden hem de maddeden
oluştuğunu ileri sürme
(1999-ÖSS İPTAL)
18.
19.
Bölüm 8
Vicdan, insanın, kendi davranışlannın ahlâkça
değerli olup olmadığına karar verrnesine yardım-
cı olan bir hakemdir. Bu yeti sayesinde inşan,
yapıp ettiklerinin toplumda var olan değerlere
uygunluğu açısından yargıya varır.
Bu görüşe göre, vicdan aşağıdakilerden han-
gişi konusunda yargıya varılmasına yardımcı
Olur?
A) Doğal veya doğaüstü olay
B) Güzel veya çirkin nesne
C) Doğru veya yanlış bilgi
D) İyi veya kötü eylem
E) Basit veya karmaşık görüş
(1999-ÖSS İPTAL)
"Jean Paul Sartre, özgürlüğü insanın omzundaki
bir yük olarak görmektedir. Çünkü özgürlük,
kendisiyle birlikte sorumluluk, Suç ve ceza getir-
mektedir. Ancak Sartre'a göre özgürlük yine de
İnşan soyluluğunun biricik kaynağıdır.”
Sartre'ın bu görüşünden yola çıkarak aşağı-
daki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Özgürlük, toplum yaşamına ilişkin konularda
kurallarla sınırlandırılır.
B) Getireceği sonuçları yüklenerek özgürce
karar vermek insanı yüceltir.
G) Sınırsız özgürlük kötüye kullanılabilir.
D) Bazı davranışların suç sayılıp cezalandırılma-
Si, inşan özgürlüğünü zedeler.
E) Sorumluluk duygusu, insanı özgürlüğünü kul-
'anmaktan alıkoyar.
(1982-ösş)
Bölüm 8
Etiğin açıklamaya çalıştığı temel kavramlar
aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
A) Iyi-kötü
B) Varlık - hiçlik
C) Doğru bilgi - yanlış bilgi
D) Gerçek - gerçek dışı
E) Bilinen - bilinmeyen
yas
ÖYS
2.
2.
8
A
E
A
3.
3.
D
B
(1998-öYS)
II.D
17. B
12. A
18. D
2.
3.
Deniz yolculuğuna çıkarken gemiyi, kaptanı ve
mevsimi seçerim. Bu benim işimdir. Yolda bir fır-
tına koparsa asla umursamam. Bu, benim işim
değildir. Ben kaptanı seçerim, fırtınayla kaptan
uğraşır.
Epiktetos'un bu sözleri Stoacı düşünüşün
hangi ilkesini örneklendirir?
A) En yüce iyilik, erdemli olmak için çaba gös-
temektir.
B) İnsanlar arasında eşitlik ve kardeşlik doğaya
uygun yaşamakla sağlanır.
C) Bilge kişi tutkudan kaçınabilmeli, ona karşı
duyarsız olabilmelidir.
D) Eğitimcinin görevi ispat etmek değil, İkna
etmektir.
E) Kişi elinde olanı ve olmayanı bilmeli, ona
göre davranmalıdır.
(1989-öYS)
"Kant'a göre, bazı kişilerin, eylemlerinde ahlâk
kurallarına uymalarının nedeni, çıkarlarını en iyi
böyle davranmakla koruyabileceklerini düşün-
meleridir. Bu kişiler, ahlâk kurallarına uymadıkla-
rı takdirde çıkarlarına zarar gelmeyeceğini kesti-
rirlerse, bu kurallara aykırı davranmaktan çekin-
mezler. Kant, ancak inşan olmanın değerini
korumak amacıyla yapılan eylemlerin iyi olarak
nitelendirilebileceği görüşündedir."
Kant'ın bu görüşüne dayanarak aşağıdaki
yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) İnsanın eylemlerini, bu eylemlerin getireceği
sonuçlar değil, insana duyduğu saygı belirle-
melidir.
B) Ahlâk kurallarına uyan bir kişi çıkarını koru-
duğunu saklamamalıdır.
C) Çıkarına düşkün olan bir kişinin eylemleri her
zaman ahlâk kurallarına aykırıdır.
D) Ahlâk kurallarına uyan kişiler böylelikle çıkar-
lannı da korumuş olurlar.
E) Çıkarlarını koruyamayan insanlar ahlâk kural-
larına uymak zorunda kalırlar.
(1982-ÖYS)
YGS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Ahlak felsefesine ait olan bu soru metninin
girişinde yer alan "Neden iyilik yapmalıyım?”
soruşu, B şıkkında yer alan "Yaptığım eylemin
amacı nedir?" sorusu ile eşdeğer bir sorudur.
Ahlaki eylemin amacı nedir? soruşuna İlk
Çağdaki düşünürler genel Olarak mutluluktur
cevabı verirken Kant "ödeve uygunluktur."
demiştir. Ahlaki eylemlerin amacının ne olduğu
konusunda ortak bir görüş yoktur. Filozoflar,
mutluluğun ne Olduğu konusunda dahi çok
farklı görüşler bildirmiştir. A şıkkında bulunan
erdemli olmak, D şıkkında yer alan özgür
olmak ve E şıklarında yer alan sorumluluk sahi-
bi olmak terimlerinin paragrafta yeri yoktur. C
şıkkında yer alan "Evrensel ahlak" problemi
ikiye ayrılmaktadır. 1) Evrensel ahlak yasasının
varlığını reddedenler: Buhar Hedonizm
(Hazcılık), Egoizm (Bencillik) Anarşizm,
Faydacılık, Nihilizm (Hiççilik), Varoluşçuluk (Öz
ahlaki)tur. 2) Evrensel ahlak yasasının varlığını
kabul edenler: Evrensel ahlak yasasını öznel
(subjektif) özelliklere dayandıran anlayış ve
evrensel ahlak yasasını nesnel (objektiO özel-
liklere dayandıran anlayş olmak üzere ikiye
ayrılır ki, paragrafta bunlarla ilgili herhangi bir
veri sunulmamıştır.
Yanıt B
