ADLANDIRMA VE İZOMERİ
• Hidroksil grubuna yakın uçtan itibaren en uzun
karbon zinciri numaralanır. Bağlı grupların yeri ve
adından sonra karşılık gelen alkanın adının sonuna
—ol eki getirilir.
C2H5-0H Etanoı
CH3 OH CH3
CH3- CH- CH - C - CH3
12 1
CH3
• Alkollerin yaygın adlandırılması yapılırken hidroksil
grubunun bağlı olduğu alkilin adından sonra alkol
kelimesi getirilir.
Alkil + ol
CH3
CH3—C OH
CH3
C2Hs-OH Etil alk01
ter—BütiI alkol
• Monoalkoller aynı karbon sayılı eterler ile izomerdir.
Alkollerin ilk üyesi olan metil alkolün izomeri olan bir
eter yoktur.
cnH O
C2H50
ALKOLLER
ALKOLLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
• Alkoller polar moleküllerdir.
CH3-CH2*
• Yoğun fazda molekülleri arasında hidrojen bağları
bulunur.
Hidrojen bağı, dipol-dipol çekimleri ile London
çekimlerinden kuvvetli olduğu için aynı karbon sayılı
alkan ve alkil halojenürlerden yüksek sıcaklıkta
kaynarlar.
• Monoalkollerde karbon sayısı arttıkça kaynama
noktası yükselir.
• Aynı karbon sayılı alkollerde, dallanma arttıkça
London çekim kuvvetleri zayıflayacağından kaynama
noktası düşer.
• Alkollerin yapısındaki hidroksil sayısı arttığında
hidrojen bağı sayısı da artacağından kaynama
noktası yükselir.
• Alkoller su ile hidrojen bağı yaptıklarından suda iyi
çözünürler.
CHa-CH»
Hidrojen bağı
• Alkoller suda moleküler olarak çözündükleri için
çözeltileri elektrolit değildir. Bazik özellik göstermez
CH3-CH2-OH
Etil alkol
METANOL: CH3-OH
• Alkollerin en basit üyesidir.
• 64,7 oc sıcaklıkta kaynar.
• Açık mavi alevle yanar.
CH3-O-
Dimetİl eter
ÖNEMLİ ALKOLLER
• Odunun havasız ortamda ve yüksek sıcaklıkta
damıtılmasıyla elde edildiğinden odun alkolü de
denir.
• Çok zehirlidir. Az miktarı körlüğe, aşırısı ölüme sebep
Olur.
• Günümüzde alternatif yakıt çalışmalarının
konusudur.
KİMYA - AYT
ETANOL: C2H5-OH
• 78 oc sıcaklıkta kaynar.
• Endüstri için önemli bir kimyasaldır. Benzinden
düşük enerjiye sahiptir. Benzinle çeşitli oranlarda
karıştırılarak kullanılır.
Sağlık alanında lokal antiseptik olarak kullanılır. Cilt
üzerindeki bakterileri %90'a kadar azaltır.
• İyi bir çözücü olan etanol; ilaç, parfüm ve kolonya
üretiminde kullanılır.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
125
