ADH hormonunun etkisiyle, idrar toplama kanalındaki hücrelerin zarın-
da bulunan aquaporin kanallarının sayısı artar. Su emilimini sağlayan bu kanal-
ların etkisiyle idrarla atılan su miktarı azalır.
ADH'ın normalden çok salgılanması durumunda hipertonik idrar oluşur.
ADH'ın az salgılanması durumunda ile idrarla atılan su miktarı artar ve hipotonik
idrar oluşur.
Alkol, hipofiz bezinden salgılanan ADH miktarını azaltır. Bu durum alkol
alan bireylerin çok sık idrara çıkmasına neden olur.
Aldosteron hormonu böbrek üstü bezinin korteks kısmında salgılanır. Bu hor-
monun etkisiyle böbreklerde sodyum geri emilimi artarken potasyumun geri
9.Unite / BOŞALTIM SİSTEMİ
Örnek Sorular
Bir insanın, belirli bir süre içinde, vücuduna
aldığı sıvıdan daha fazla miktarda idrar çı-
karmasına,
22.
23.
a-
24.
II.
III.
böbrek atardamarında kan basıncının
azalması,
böbrek kanallarından suyun geri emili-
mini sağlayan hormonun normalden az
salgılanması,
böbreklerden geçen kan akım hızının
azalması
durumlarından hangileri neden olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) Yalnız III
D) ive II
e.
emilimi azalır.
Paratiroit bezinden salgılanan parathormonun etkisi ile böbreklerdeki Ca
emilimi hızlanır. Böylece kandaki Ca++ miktarı artarken idrarla atılan Ca
mik-
tarı azalır.
Toplama Kanalı :
NaCI, su ve üre geri emilimi gerçekleşir. Toplama kanallarına geçmiş olan sü-
züntüdeki suyun büyük bir bölümü hormonal kontrol altında geri emilir. Suyun
geri emilmesi ile toplama kanalından aşağıya doğru akan süzüntü giderek yo-
ğunlaşr.
Toplama kanalı öz bölgesinin iç kısmında üreye karşı geçirgen hale gelir ve bir
miktar üre difüzyon ile geri emilir.
Geri emilim olayı idrar toplama kanalında tamamlanır.
E) I ve III
(2003 - ÖSS)
Böbrek
atardamarı (X)
Böbrek
toplardamarı(Y)
Üreter(Z)
Sağlıklı bir insanın böbreğine ait X, Y ve Z
yapılan ile ilgili,
III.
IV.
Xteki glikoz miktarı, Y'dekinden çoktur.
Y'de üre gibi metabolik atıklar bulunmaz.
Z böbreklerde oluşan idrarı, idrar kesesi-
ne taşır.
X ve Y'deki alyuvar sayısı eşittir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Ive II
B) III ve IV C) l, II ve IV
O Proksimal tüp
Na+ Besinler
HCOj 820 K+
H + NH3
KORTEKS
Henle
kulpunun
inen kolu
H20
MEDULLA
0 Distaı tüp
Nacı HC05
O çıkan kolun
kalın bölümü
@Çıkan kolun
ince bölümü
D) ı, III ve ıv
E) ı, II, III ve ıv
Memeli hayvanların nefronlarında Henle
kulpu daha kısa olsaydı aşağıdakilerden
hangisinin ortaya çıkması beklenirdi?
Süzüntü
H20
Tuzlar (NaCI, vs.)
HC03-
Üre
Glikoz: amino asitler
Bazı ilaçlar
Geri emilim
Salgılama
kanalı
A)
B)
C)
D)
E)
19
Konsantre (yoğun) idrar oluşturabilme ye-
teneğinde azalma olması
Nefronda birim zamanda süzülen madde
miktarında artış olması
Üre oranı yüksek idrar oluşması
Oluşan idrarın PH değerinin düşük (asidik)
olması
Hayvanın birim zamanda içeceği su mikta-
rında azalma olması
(2011 - LYS)
Nefron kanallarında gerçekleşen idrar Oluşumu
D
20
E
21
173
