A RIH
DERS
OTU
Zeki Velidi Togan (1890-1970)
10 Aralık 1890 tarihinde Başkurdistan'da doğmuştur.
1909 yılında "Türk Tarihi ve Arap Edebiyah Tarihi Muallimi" oldu.
İKİ SAVAŞ ARASI DÖNEM
6
1911 sonlannda Türk ve Tatar Tarihi adlı kitabı yayımlandı. Bu çalışmaları sonucunda Kazan Üniversitesi Arke-
oloji ve Tarih Cemiyetine üye seçildi.
1914'de Türkistan'da Kutadgu Bilig'in yeni nüshasını buldu.
1916'da Rus Millet Meclisi Duma'da Ufa Müslümanlarının temsilcisi olarak Petersburg'a gitti.
Bolşevik rejimine karşı Enver Paşa ile çalıştı. Basmacı Hareketi'nin içinde bulundu.
Türkistan Millî Birliğinin kurucusu ve ilk başkanı oldu.
Millî Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi ile Fuat Köprülü, Rıza Nur ve Yusuf Akçura'nın daveti üzerine Türkiye'ye
geldi. 20 Mayıs 1925'te Türkiye'de Maarif Vekâleti Telif ve Tercüme Encümenine tayin edildi.
Enver Paşa (1881-1922, Tacikistan) (Türkçü - Turancı)
1902 - Kurmay Yüzbaşı olarak mezun Oldu.
II. Meşrutiyetin ilan edilmesinde önemli rol oynadı. Hürriyet Kahramam olarak tanındı.
31 Mart İsyam'm bastıran Hareket Ordusunda Mustafa Kemal'den Kurmay Başkanlık görevini devraldı.
MeşruÖyetİn İlanından sonra Makedonya Genel Müfettişliği ve Berlin Askerî Ataşeliği gibi görevlerde bulundu.
1913'te Bab-ı Ali Baskını ile İttihat ve Terakki'nin iktidara gelmesini sağladı.
1914'te kendi inisiyatifiyle Almanya ile askerî ittifaka önayak olarak Osmanlı Devleffnin Birinci Dünya Savaşı'na
girmesine öncülük etmiş, savaş yıllannda "Harbiye Nazın ve Başkumandan Vekili" sıfatıyla askerî politikayı
yönetti.
Dünya Savaşı'nın yenilgi İle sonuçlanması üzerine 1918'de yurt dışına çıktıktan sonra, Almanya oradan da
Rusya'ya gitti, basmacı hareketinin önderliğini yaptı.
4 Ağustos 1922'de Tacikistan'da, Belçivan yakınlarında bir çarpışmada hayatını kaybetti.
1996 yılında Enver Paşa'nın naaş Tacikistan'dan Türkiye'ye getirilerek ölüm yıl dönümü olan 4 Ağustos 1996
tarihinde Şşli Abide-i Hürriyet Tepesi'ne defnedildi.
Mehmet Emin Resulzade (1884-1955)
Azerbaycan Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mehmet Emin Resulzade 1884'te Bakü'de dünyaya
geldi.
1917'de bağımsız Azerbaycan fikrini savunan Müsavat Partisinin başkanı oldu.
28 Mayıs 1917'de Azerbaycan Cumhuriyeti kuruldu ve ilk cumhurbaşkanı oldu.
Kurulan Cumhuriyet iki yıl yaşadı. Kızıl Ordu Azerbaycan'ı işgal edince Resulzade önce Almanya'ya gitti.
İkinci Dünya Savaşı sonunda Almanya teslim olunca Türkiye'ye geldi.
Gazavat/Müridizm Hareketi
On sekizinci yüzyılda Çarlık Rusya'sının Kafkasya'yı istilasına karşı ortaya çıkan ve Şeyh Şamil ile özdeşleşen dinî
ve millî direnişi, Ruslar "Müridizm Hareketi", Müslümanlar "Gazavât” olarak adlandırmıştır. Bu hareket farklı
dillerin konuşulduğu, farklı etnik kökene sahip halkların bulunduğu Kuzey Kafkasya'nın bağımsızlığını hedeflemiş
tasavvuf kökenli bir siyasi hareket olmuştur.
mvw.dizgikitap.com
