A) Hipofizin Ön Lop Hormonları:
Büyüme Hormonu (STH): Ozellikle kas, kemikler ve kıkırdaklar olmak
üzere vücudun büyüme yeteneği olan tüm hücreleri üzerinde etkisini
gösterir, metabolizmayı uyarır. Vücudun büyümesini, protein sentezinin
hızlanmasını, hücre bölünmesinin hızlanması ve yağ depolanmasını
sağlar. Az salgılanırsa cücelik (nanizm), çok salgılanırsa devlik (gigan-
tizim), ergenlikten sonra çok salgılanırsa el, ayak ve kafatasında anor-
mal büyüme olan akromegaliye neden olur.
Tiroit Uyarıcı Hormon (TSH): Tiroit bezini uyararak tiroksin salınımını
sağlar.
Adrenokortikotropik Hormon (ACTH): Böbrek üstü bezinin kabuk böl-
gesinden hormon üretilmesini kontrol eder.
Melanosit Uyarıcı Hormon (MSH): Derideki renk pigmenti olan melanin
pigmentinin dağı lımını kontrol eder. Yağ metabolizmasında etkilidir.
Folikül Uyarıcı Hormon (FSH): Kadınlarda folikülün olgunlaşmasını
yani oogenezi ve östrojen salınımını, erkeklerde sperm üretimini sağlar.
Lüteinleştirici Hormon (LH): Kadınlarda yumurtalıklarda olgunlaşan
yumurtanın yumurta kanalına verilmesini (ovulasyon) sağlar. Erkeklerde
spermler olgunlaşır ve testosteron hormonu üretimini sağlar.
Prolaktin (LTH): Kadınlarda hamilelik boyunca süt bezlerinde süt üre-
tilmesini sağlar.
B) Hipofizin Arka Lop Hormonları:
Antidiüretik hormon (ADH) (Vazopressin): Böbrek kanallarına etki
ederek suyun geri emilimini sağlar. İdrarla atılan su miktarını azaltarak
suyun kanda kalmasını sağlar.
ADH salgısı artan bir kişide;
Kanın ozmotik basıncı azalır.
Kan hacmi artar.
Kan basıncı artar.
İdrarın derişimi artar.
Üretilen idrar miktarı azalır.
Yeterli ADH hormonu üretilemeyen bir kişide vücuttan çok fazla su atılır,
kanın ozmotik basıncı artar, şeker hastalığına benzer belirtiler ortaya
çıkar. Bu hastalığa şekersiz şeker hastalığı denir.
Oksitosin: Doğum sırasında doğum sancısını, yani rahim kaslarının ka-
sılmasını sağlar. Doğum sonrasında ise sütün süt bezlerinden boşaltıl-
maşını sağlar.
17
ÇÖZELİM
Aşağıda verilen hipofizin ön lop hormonlarının
hedef dokularından hangisi yanlış verilmiştir?
A)
STH: Kas ve kemik doku
B)
TSH : Tiroit bezi
C) ACTH: Böbrekler
D)
: Yumurtalık
E)
LH : Testis
ACTH'nin hedef dokusu böbrekler değil hedef do-
kusu böbrek üstü bezleridir.
Doğru cevap (C) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Büyüme hormonunun salgısı uyku sı-
rasında artar.
Anne, bebeğinin ağladığını duyduğun-
da oksitosin salgısı artar.
SIRA SENDE - 2
Aşağıdakilerden hangisi ADH (Antidiüretik
Hormon) ile ilgili doğru bir ifadedir?
A)
B)
C)
D)
E)
Böbreklerde suyun geri emilimini artırarak kan
hacmini artırır.
Yalnızca kan basıncını artırmak için salgılanır.
Hipofizin arka lobunda üretilir ve salgılanır.
Sadece stres durumlarında salgılanır.
Vücutta tuz dengesini düzenleyen bir hormon-
dur.
