a) BENİM
HOCAM
4. UZAK DOĞU'DA YENİ BİR Güç: JAPONYA
Japonya 1850'Ii yıllara kadar derebeylik İle yönetiliyordu ve
diş dünyaya da kapalı bir ülke konumundaydı. Şogun adl verilen
ordu komutanları bu derebeyler arasında en güçlü olanından seçi-
lirdi. 1867 yılında tahta geçen imparator Mutsuhito ülkedeki tüm
derebeylikleri kaldırarak merkezi bir devlet kurdu.
Aydınların da desteğiyle Batı tar-
zı yenilikler içeren "Meİjİ Restoras-
yonu" diye adlandırılan reform süreci-
ni başlattı. Bu süreçte Meiji "Güçlü
ordusu olan zengin bir ülk@' hedefiyle;
Batı tarzı bir hükümet kurdu.
Prusya - Aman tarzında bir
anayasa yaptı .
Avrupa'ya Öğrenciler gönder-
İmparator Mutsihilo
di, 1871 'de Ik gazete yayımlandı,
İlköğretim kadın - erkek herkese zorunlu hâle geldi.
Kılık - Kıyafet İnkılabı'nı gerçekleştirerek gelenekselleşen
Japon giyim tarzını tasfiye etti.
Çağdaş bir bankacılık sistemini kurdu.
İngiltere donanmasını Örnek alarak Japon donanmasını
kurdu,
Dışarıdan modern silahlar getirtti. Ordunun modemize edil-
mesi Çin de Prusya'dan uzmanlar getirtti,
İki kWesel Savaş Arasında D(thya (1918 - 1939)
3 Ekim 1929 yılında ABD Borsasında yer alan şirketlerin his-
se senetlerinin düşmesiyle başladı. 24 Ekim 1929 perşembe günü
ise borsa dibe vurdu, Tarihe "Kara perşembe” olarak geçecek bu
olay sonucunda;
4,2 milyar dolar ABD Borsasında yok oldu.
Çok sayıda banka batarken, binlerce insanın mal varlığı
yok oldu.
Ülkelerde açlık ve kıtlık başladı. İnsanlar takas usulü ti-
carete geri döndü.
İnsanların ruh sağlıkları bozuldu.
Dünyadaki inşaat ve madencilik faaliyetleri durdu.
Dünya genelinde 50 milyona yakın inşan İşsiz kaldı.
Dünya ticaret hacmi %65 oranında azaldı.
NOT
1929 Ekonomik Krizihden sonra 1952 yılından sonra ABDde yapılan
başkanlık seçimlerini Roosevelt kazandı. Roosevelt insanların satın alma
güçlerinin düşmesi ve talebin yetersiz olması nedeni ile "New Deal' (Yeni
Antlaşma) olarak bilinen ekonun' k politikaları hayata geçirdi.
Bu kriz en çok sanayileşmiş toplumları vururken, Sovyet Rus-
ya komünizmden dolayı bu krizden en az etkilenen devletlerden
Ağır sanayi, demir - çelik ve gemi yapımcılığını geliştirdi.
biri olmuştur, Türkiye İse bu krize karşı Şu önlemleri almıştır;
Geleneksel Japon takvimi Şinto yerine miladi takvime geçildi.
5.1929 DÜNYA EKONOMİK KRİZİ
Nedenleri
I. Dünya Savaşı'nın getirdiği ekonomik zorluklar
ABD'nin savaş sırasında devletlere verdiği kredileri geri
alamaması
ABD ekonomisinin 200 holding tarafından İdare edilmesi
l. Dünya Savaşı'ndan sonra oluşan iyimser havanın ABD
Borsasını suni (yapay) olarak yükseltmesi
İngiltere'nin para birimi poundun aşırı değer kazanması,
bunun da ihracatta düşüşe yol açmas
Almanya'nın savaş tazminatını ödemek için karşılıksız para
basması, bunun da aşırı enflasyona (hiperenflasyon) ne-
den olması
ABD yönetiminin krizin çıkınasını eıvlleyici tedbirler almaması
NOT
192ff[erde ABD'de üretim ve istihdamın yükselmesi ile insanlar kendilerini
daha zengin hissetmişlerdir, 0 yüzden bu yıllara ABD'de "Kükreyen Yirmiler"
denilmiştir,
Devlet korumacı - iktisatçı politikalara yönelmiştir.
İthalatta kısıtlamalar uygulanırken, gümrük vergileri yüksel-
tilmiştir,
Ulkede yerli mail kullanılması için devlet tarafından propa-
gandalar yapılmıştır.
Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kurulmuştur.
"Malımı sattığım devletten mal alırım." prensibi hayata
geçirilmiştir. (Kliring Sistemi)
6. İKİ SAVAŞ ARASINDA AVRUPA
Barışın Sürekliliğini Sağlama Çabaları
I. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle barış çabaları ABD ön-
dediğinde başlatıldı, 32 devletin katılımı ile toplanan Paris Barış
Konferansı'nda uluslararası bir teşkilatın kurulması kabul edildi.
Bunun üzerine 10 Ocak 1920 tarihinde merkezi Cenevre olmak
üzere Milletler Cemiyeti kuruldu.
