a) BENİM
HOCAM
Osmanlı Devleth kültür ve Medeniyeti
c) Divan üyeleri
1. Padişah
2. Sathazam
3. Kubbe altl veziri
4. Defterdar
5. Kazasker (Kadıasker)
6. Nişancı
7.
8. Kaptanıderya
9. Yeniçeri ağası
Fatih Sultan Mehmeth kadar divana padişahlar başkanlık etti. Son söz padişahındır.
Padişahın mührünü taşır. Padişah sefere çıkmazsa Serdar-' Ekrem" ünvanıyla ordunun başnda sefere katılır. Sadrazamın yerine ise
"Sadaret Kethüdası" (Kaymakamı) bakar. Ayrıta sadrazamın verdiği emirlere ise "Buyruldu" denir.
Günümuz bakanına denktir. İlk vezir "Alaaddin Paşa'dır. Sayılan zamanla artmıştır.
Günümüzün maliye bakanıdır, Hesap tutar, bütçe yapar, Sayıları İki tanedir (Rumeli ve Anadolu Defterdarıl
Doğuştan Müslürnan ve medrese çıkışlıdır, Günümüzde milli eğitim bakanına ve adalet bakanına denktir. Kadı ve müderris ataması yapar.
Sayıları iki tanedir (Rumeli ve Anadolu Kazaskeri). Tuttuğu deftere "Ruznamçe" denir.
Dirlik (tımar) topraklarının dağıtımından sorumludur. Herhangi bir bölgenin sosyoekonomik yapısını "Tahrir defteri"ne kaydeder.
Örf hukukun divandaki temsilcisidir. Belgelere padişahın tuğrasını çeker. Tapu ve kadastro işlemlerine bakar. Tahrir yapmanın amacı
eyaletlerdeki nüfus ve gelir kaynaklarını tespit etmek, bunları devlet görevlilerine, şahıslara ve vakıflara hizmetleri karşılığında; maaş,
mülk ve gelir olarak dağıtmaktır, 20 ile 30 yıllık aralıklarla tahrirler yapılmaya devam etmiştir, Yeni bir tahririn yapılmasında bir bölgenin
fethi, bir padişahın tahta çıkması ve savaş, afet gibi gelir toplama ve dağıtımında meydana gelen değişiklikler etkili olmuştur,
XVII, yy,da nişancıdan ayrılarak dış İşlerinden sorumlu hâle gelmiştir, En Önemli görevleri; Divan-' Hümayunda arzuhâlleri sesli bir şekilde
okumak, divandan çıkan fermanları kontrol etmek, tımar ve zeametlerin beratlarını hazırlamak ve tayinleri kayıtlara geçirmekti,
Divanın doğal üyesi değildir, Denizcilikle ilgili kanunların çıkmasını hızlandırır,
• XVI. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman Zamanı'nda divana üye olmuştur.
NOT
Osmanlının İlk kaptanıderyası Karamürsel Alptir. Divana üye olan İlk kaptanıderya İse Barbaros Hayreddin Paşa'dır,
Rütbesi vezirse divan toplantılarına katılır. Divanın doğal üyesi değildir.
Atamasını padişah yapar. İlk şeyhülislam Molla Fenarİ'dİr. Protokolde sadrazama denktir. Divanda alınan kararların dine uygun olup
10.Şeyhülislam (Müftü)
olmadığı hakkında karara ifta ya da fetva verir.
Divana sonradan üye olanlar
yüzyıl: Kaptanıderya
Nil. yüzyıl: Reisülküttab
• XVIII. yüzyıl: Şeyhülislam
B. Taşra Teşkilatı
1840'a Kadar Uygulanan Vilayet Nizamnamesi
Sayıları zamanla artanlar
Birim
Eyalet
Sancak
Köy
Adalet
Kadı
Kadı
Kadı
Naib
Vezir
Kazasker
• Defterdar
Güvenlik
Subaşı
Subaşı
Subaşı
Yiğitbaş
Subaşı
Tımarlı Sipahi
73
Yönetici
Beylerbeyi
Sancakbeyi
Kadı
Kethüda
